BỘ NGOẠI GIAO
     ----------

TƯ LIỆU CƠ BẢN
CỘNG HÒA CU-BA

I.  KHÁI QUÁT CHUNG:

 - Tên chính thức: Cộng hoà Cu-ba.

 - Vị trí địa lý: Cu-ba là một quần đảo (gồm hơn 1.600 đảo, lớn nhất là đảo Cu-ba với diện tích 110.922 km2 và đảo Thanh Niên với 3.061 km2), nằm ở vùng biển Ca-ri-bê, án ngữ lối vào vịnh Mê-hi-cô, giữa Bắc, Trung và Nam Mỹ; 3/4 diện tích là đồng bằng; sông ngòi ít và nhỏ.

 - Diện tích: 114.524 km2

 - Dân số: 11,075 triệu (7/2010); hơn 70% da trắng gốc Âu (chủ yếu Tây Ban Nha), 14% người lai, 12% gốc Phi (da đen), còn lại là người gốc Á (gốc Hoa).

-GDP: 57,49 tỉ USD, đứng thứ 69 trên thế giới (2011)

-GDP đầu người: 5.190 USD/năm (2011)

 - Thủ đô: La Ha-ba-na (2,1 triệu dân).

 - Tiền tệ: đồng Pê-xô (đồng Pê-xô nội địa và đồng Pê-xô chuyển đổi).

 - Ngôn ngữ chính thức: tiếng Tây Ban Nha.

 - Ngày lễ lớn: + 1/1/1959, Ngày Giải phóng (Quốc khánh)
                       + 26/7/1953, Ngày Khởi nghĩa Vũ trang

 - Bí thư thứ nhất BCH TƯ Đảng Cộng sản Cu-ba: Ra-un Ca-xtơ-rô Ru-xơ (Raúl Castro Ruz)

 - Chủ tịch HĐNN và HĐBT: Ra-un Ca-xtơ-rô Ru-xơ.

 - Chủ tịch Quốc hội: Ri-các-đô A-la-rơ-côn đê Kê-xa-đa. (Ricardo Alarcón de Quesada)

 - Bộ trưởng Ngoại giao: Bru-nô Rô-đri-ghết Pa-ri-gia. (Bruno Rodriguez Parrilla)

II. LỊCH SỬ:

 - 1492: Nhà thám hiểm Tây Ban Nha Cri-xtô-ban Cô-lông tìm ra Cu-ba.

 - 1511-1898: là thuộc địa của Tây Ban Nha.

 - 1898-1958: là thuộc địa kiểu mới của Mỹ; tháng 8/1925: thành lập Đảng Cộng sản đầu tiên ở Cu-ba.

 - 1/1/1959: Cách mạng Cu-ba thành công.

 - 16/4/1961: Chủ tịch Phi-đen Ca-xtơ-rô tuyên bố tính chất XHCN của Cách mạng Cu-ba.

 - 3/10/1965: Thành lập Đảng Cộng sản Cu-ba.

 - 24/2/2008: Quốc hội khoá VII bầu đ/c Ra-un Ca-xtơ-rô Ru-xơ làm Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và Hội đồng Bộ trưởng, đ/c Ra-môn Ma-cha-đô Ven-tu-ra (Ramón Machado Ventura) làm Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Nhà nước và Hội đồng Bộ trưởng, đ/c Ri-các-đô A-la-rơ-côn được tái bầu làm Chủ tịch Quốc hội.

- 16-19/4/2011: Đại hội VI Đảng Cộng sản Cu-ba bầu đ/c Ra-un Ca-xtơ-rô Ru-xơ thay đ/c Phi-đen Ca-xtơ-rô làm Bí thư Thứ nhất BCHTƯ Đảng và đ/c Ra-môn Ma-cha-đô Ven-tu-ra làm Bí thư Thứ hai.

III. KINH TẾ:

 - Cu-ba có khí hậu nhiệt đới ôn hoà; nhiều khoáng sản như nikel (thứ 4 thế giới), đồng, sắt, măng-gan, dầu lửa…; đất đai mầu mỡ, thích hợp cho canh tác cây công nghiệp (mía, cà phê, thuốc lá, cây ăn quả…) và chăn nuôi đại gia súc; có nhiều điều kiện tự nhiên, văn hóa để phát triển ngành du lịch.

- Kể từ năm 2008 đến nay, Cu-ba đã có một số điều chỉnh về chính sách quản lý kinh tế, bước đầu cải cách cơ chế sản xuất trong nông nghiệp (giao đất cho hộ sản xuất, tăng giá thu mua nông sản, cho phép nông dân bán sản phẩm ra thị trưởng); bãi bỏ một số chế độ bao cấp miễn phí; cho phép tư nhân kinh doanh một số ngành dịch vụ và bán lẻ; sửa đổi luật lao động....

- Tháng 4/2011, Đại hội VI Đảng Cộng sản Cu-ba đã thông qua đường lối kinh tế-xã hội của đất nước với lộ trình “cập nhật hóa mô hình kinh tế”.

IV. CHÍNH TRỊ:

1. Chính thể Nhà nước, Đảng và đoàn thể:

 - Quốc hội của Chính quyền Nhân dân là cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước Cu-ba và là cơ quan lập pháp duy nhất. Hội đồng Nhà nước là cơ quan đại diện của Quốc hội giữa 2 nhiệm kỳ. Chủ tịch Hội đồng Nhà nước đồng thời là Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng. HĐBT là cơ quan hành pháp tối cao.

 - Đảng Cộng sản Cu-ba (PCC) là đảng cầm quyền; được hợp nhất năm 1961 từ Phong trào 26/7, Đảng Xã hội nhân dân và Phong trào 13/3 thành Tổ chức Cách mạng hợp nhất (ORI), sau đổi tên thành Đảng thống nhất Cách mạng XHCN (PURS). Từ 3/10/1965, đổi tên thành ĐCS Cu-ba. Hiện PCC có khoảng nửa triệu đảng viên. Cơ quan ngôn luận: Báo Gran-ma.

2. Chính sách đối ngoại:

 - Sau Cách mạng thành công, Cu-ba thi hành chính sách đối ngoại năng động, kiên quyết chống chủ nghĩa đế quốc, tích cực ủng hộ phong trào cách mạng, giải phóng và độc lập dân tộc, đấu tranh vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và CNXH.

 - Từ đầu thập kỷ 90, Cu-ba đã từng bước điều chỉnh chính sách đối ngoại phù hợp với tình hình mới nhằm đa dạng hoá quan hệ, đẩy mạnh quan hệ với các nước Mỹ Latinh - Ca-ri-bê, chủ động, tích cực hoạt động tại các tổ chức quốc tế và diễn đàn đa phương. 

- Trong những năm gần đây, Cu-ba tiếp tục đẩy mạnh hoạt động đối ngoại song phương và đa phương nhằm phá thế bao vây, cấm vận và đã thu được một số kết quả quan trọng: Cu-ba tái nhập nhóm RIO (11/2008), hiện đã có quan hệ ngoại giao với tất cả các nước Châu Mỹ (trừ Mỹ), EU xóa bỏ các biện pháp trừng phạt Cu-ba áp dụng từ năm 2003; năm 2010 là năm thứ 19 liên tiếp Đại Hội đồng Liên hợp quốc thông qua nghị quyết yêu cầu bãi bỏ cấm vận Cu-ba với đại đa số phiếu thuận.

 V. QUAN HỆ VIỆT NAM - CU-BA:

 - Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao (2/12/1960), quan hệ đoàn kết, ủng hộ và hợp tác toàn diện anh em Việt Nam - Cu-ba không ngừng được duy trì, phát triển. Cu-ba là nước đi đầu trong phong trào nhân dân thế giới ủng hộ cuộc đấu tranh giành và bảo vệ độc lập, tự do, xây dựng đất nước của Việt Nam; quan tâm thúc đẩy quan hệ mọi mặt với Việt Nam, nhất là trên các lĩnh vực có thế mạnh như xây dựng, giao thông, công nghệ sinh học, giáo dục, y tế, thể dục - thể thao, nông nghiệp.

 - Về trao đổi đoàn, hai bên duy trì trao đổi đoàn các cấp thường xuyên thăm lẫn nhau, nổi bật trong những năm gần đây là các chuyến thăm Cu-ba của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An (3/2006), Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh (6/2007), Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết (9/2009) , Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng (5-8/9/2010), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng (8-12/4/2012); các chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch Phi-đen Ca-xtơ-rô (12/1995 và 2/2003), Phó Chủ tịch Ra-un Ca-xtơ-rô (4-5/2005), Chủ tịch Quốc hội Ri-các-đô A-la-rơ-côn (6/2007) và nhiều đoàn cấp Ủy viên Bộ Chính trị... Ngoài ra, Nguyên thủ Nhà nước hai nước cũng đã gặp song phương dịp dự HNCC Không Liên Kết 14 và 15 (La Ha-ba-na, 9/2006 và Ai Cập, 7/2009). Năm 2010, hai bên đã tổ chức thành công nhiều hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Cu-ba (02/12/1960- 02/12/2010).

 - Trao đổi kinh tế- thương mại giữa hai nước thời gian qua ngày càng gia tăng: năm 2008: 497 triệu USD; năm 2009: 243 triệu USD; năm 2010: 254,5 triệu USD và năm 2011: 274,3 triệu USD (trong đó Việt Nam xuất siêu sang Cu-ba, chủ yếu là gạo, than đá, thiết bị điện tử, điện gia dụng).

Tháng 5/2012