BỘ NGOẠI GIAO
     --------- 

TƯ LIỆU CƠ BẢN
GIA-MAI-CA

I. KHÁI QUÁT

- Tên nước:  Gia-mai-ca (Jamaica)

- Thủ đô: King-xtơn (Kingston).

- Vị trí địa lý: thuộc quần đảo An-ti lớn nằm trong vùng biển Ca-ri-bê, phía Nam Cu-ba.  Địa hình 80% là đồi núi.

- Diện tích:  10.991 km².

- Dân số: 2,8 triệu (7/2011), trong đó 75% là người da đen, 13% là người lai, 1% là người gốc Ấn.

- GDP: 14,8 tỉ USD, (2011), xếp thứ 113 thế giới.

- GDP đầu người: 5.285 USD (2011)

- Ngôn ngữ: tiếng Anh.

- Tôn giáo: Tin Lành (61,3%), Thiên chúa giáo La Mã (4%), các tôn giáo khác (34,7%).

- Ngày Quốc khánh: 6/8/1962 (Ngày Độc lập)

- Tiền tệ: Đồng Đô la Gia-mai-ca. Tỷ giá 1 JMD = 0,01 USD (2011)

- Người đứng đầu Chính phủ: Thủ tướng, bà Pót-ti-a Sim-sơn Mi-lơ (Portia Simpson Miller) (1/2012) .

II. LỊCH SỬ:

- Năm 1494, Đô đốc C. Cô-lông phát hiện ra Gia-mai-ca, quốc đảo lớn thứ ba tại Ca-ri-bê.

- Năm 1509, Gia-mai-ca trở thành thuộc địa của Tây Ban Nha
- Năm 1655, là thuộc địa của Anh.

- Năm 1959, Gia-mai-ca giành được quyền tự quyết về đối nội.

- Năm 1962, Gia-mai-ca tuyên bố độc lập (ngày 6/8).

III. CHÍNH TRỊ:

- Thể chế nhà nước: Gia-mai-ca là quốc gia độc lập nằm trong Khối Liên hiệp Anh theo chế độ quân chủ lập hiến. Trên danh nghĩa, Nguyên thủ quốc gia là Nữ hoàng Anh Ê-li-da-bét II (Elizabeth II). Toàn quyền, đại diện cho Nữ hoàng tại Gia-mai-ca, do Nguyên thủ quốc gia bổ nhiệm. Từ năm 1991, Toàn quyền là ông Hô-uốt Phê-lích Han-lan Cúc (Howard Felix Hanlan Cooke). Quyền hành pháp nằm trong tay nội các do Thủ tướng đứng đầu. Thủ tướng là thủ lĩnh của đảng chiếm đa số tại Hạ viện.

 - Hệ thống lập pháp: Quốc hội lưỡng viện: Thượng viện (21 thượng nghị sĩ, do Toàn quyền bổ nhiệm, trong đó 13 thượng nghĩ sĩ thuộc đảng cầm quyền, số còn lại thuộc đảng đối lập) và Hạ viện (60 hạ nghị sĩ được bầu trực tiếp, nhiệm kỳ 5 năm).

- Hệ thống tư pháp: Tòa án tối cao (các thẩm phán do Toàn quyền bổ nhiệm) và các Tòa án phúc thẩm, sơ thẩm.

IV. KINH TẾ

 Là nước giàu tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là bô-xít; Gia-mai-ca có nền kinh tế tương đối phát triển so với các nước nói tiếng Anh ở Ca-ri-bê. Từ những năm 70, Gia-mai-ca trở thành nước xuất khẩu bô-xít và nhôm lớn thứ hai trên thế giới. Nông nghiệp chuyên về trồng chuối, mía, cà phê, ca cao... Du lịch có vai trò ngày càng quan trọng. Những năm gần đây, Chính phủ Gia-mai-ca chú trọng thu hút và khuyến khích đầu tư nước ngoài trong nhiều lĩnh vực, tạo việc làm và sử dụng nguyên vật liệu thô trong nước (như chế biến gỗ, chế biến thực phẩm, dệt...). 

Các ngành công nghiệp chính: luyện kim (nhôm), chế biến thực phẩm, may mặc, lọc dầu, công nghiệp nhẹ, viễn thông; Các nông sản chính: mía, chuối, cà phê, cam, chanh, ca cao, thịt bò, dê, cừu, gia cầm...

V. ĐỐI NGOẠI:

 Gia-mai-ca có quan hệ ngoại giao với hầu hết các nước trên thế giới. Duy trì quan hệ chặt chẽ với Anh; củng cố và phát triển quan hệ thương mại-tài chính với Mỹ (đối tác thương mại quan trọng nhất của Gia-mai-ca); thúc đẩy quan hệ với các nước nói tiếng Anh trong Cộng đồng Ca-ri-bê thông qua tổ chức CARICOM.

Gia-mai-ca là thành viên của Liên hợp quốc, Khối Liên hiệp Anh (Commonwealth), Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS), Phong trào Không liên kết, G15, G77...

VI. QUAN HỆ VỚI VIỆT NAM:

 Việt Nam và Gia-mai-ca thiết lập quan hệ ngoại giao cấp đại sứ ngày 5/01/1976. Hiện nay, Đại sứ quán Việt Nam tại Cu-ba kiêm nhiệm Gia-mai-ca. Đại sứ quán Gia-mai-ca tại Trung Quốc kiêm nhiệm Việt Nam. Tháng 2/2006, Đại sứ Uây-nơ Xên Gion Mắc-Cúc (Wayne St. John McCook) vào VN trình Quốc thư, bàn các biện pháp thúc đẩy quan hệ song phương.
 Tháng 9/1979, sau khi dự Hội nghị Cấp cao VI Phong trào Không liên kết tại La Ha-ba-na (Cu-ba), Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã thăm hữu nghị chính thức Gia-mai-ca, đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ hai nước.

Do xa cách về địa lý, quan hệ giữa hai nước còn hạn chế, hiện Việt Nam nhập của Gia-mai-ca chủ yếu là các máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng, sắt thép. Năm 2011, Việt Nam nhập khoảng 17,2 triệu USD từ Gia-mai-ca và xuất khoảng 5,4 triệu USD.

6/2012