I. KHÁI QUÁT:

- Tên nước : Cộng hòa Liên bang Bra-xin.

- Thủ đô: Bra-xí-lia (khoảng 2,1 triệu dân). Các thành phố lớn khác: Xao Pau-lô, Ri-ô đề Gia-nêi-rô, Póc-tu A-lê-gờ-rừ…

- Vị trí địa lý : Phía tây bắc, nam và tây có biên giới chung với hầu hết các nước Nam Mỹ (trừ Chi-lê  và Ê-cu-a-đo); phía bắc và đông giáp Đại Tây dương.

- Diện tích : 8.511.965 km², chiếm ½ tiểu lục địa Nam Mỹ.

- Khí hậu : nhiệt đới, nóng, ẩm.

- Dân số : 196,3 triệu người (2008).

- Tôn giáo :  80% theo Cơ đốc giáo.

- Ngôn ngữ : Tiếng Bồ Đào Nha.

- Tiền tệ:  Đồng Ri-an (real).

- Quốc khánh : 7/9 (Ngày Độc lập).

- Tổng thống: Lu-ít I-ná-ci-ô Lu-la đa Siu-va (Luiz Inácio Lula Da Silva) (2002-2006 và tái đắc cử nhiệm kỳ II từ 2007-2011).

- Bộ trưởng Ngoại giao: Xen-xù Lu-ít Nu-nết A-mô-rim (Celso Luiz Nunez Amorim) (01/01/2003).

II. LỊCH SỬ:

- Năm 1531, thuộc địa của Bồ Đào Nha.

- Ngày 7/9/1822: Tuyên bố độc lập.

- Năm 1888, xóa bỏ chế độ nô lệ.

- Năm 1889, chuyển từ chế độ quân chủ sang chế độ cộng hoà.

- Từ 1964-1989, các chính quyền độc tài quân sự thay nhau cầm quyền.                   

- Năm 1989, ông Féc-nan-đô Cô-lo đề Mê-lù, ứng cử viên của Đảng  Phong trào Dân chủ Bra-xin (MDB) trúng cử Tổng thống, chấm dứt 25 năm độc tài quân sự.

- Tháng 10/1994, ứng cử viên Đảng Xã hội Dân chủ Bra-xin (PSDB) Féc-nan-đô En-ri-kê Ca-đô-xô, nguyên Bộ trưởng Kinh tế, thắng cử Tổng thống và tái đắc cử (10/1998).

- Tháng 10/2002, ứng cử viên cánh tả Lu-ít I-ná-ci-ô Lu-la đa Siu-va (thuộc Đảng Lao động PT) trúng cử Tổng thống (nhiệm kỳ 2003-2006), trở thành Tổng thống thiên tả đầu tiên trong lịch sử Bra-xin.

- Tháng 10/2006, Tổng thống Lu-ít I-ná-ci-ô Lu-la đa Siu-va tái đắc cử nhiệm kỳ 2 (2006-2010).

- Tháng 10/2010, ứng cử viên của đảng Lao động (PT) Bà Đin-ma Rút-xép (Dilma Rousseff) đã giành chiến thắng trong cuộc bầu của Tổng thống (nhiệm kỳ 2011-2014), trở thành nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử Bra-xin.

III. CHÍNH TRỊ:

Bra-xin là nước Cộng hòa Liên bang. Tổng thống là Nguyên thủ Quốc gia và đứng đầu Chính phủ, được bầu trực tiếp, nhiệm kỳ hiện nay là 4 năm.

Quốc hội hai viện gồm Thượng Nghị viện và Hạ Nghị viện. Thượng Nghị viện có 81 ghế, bầu cử trực tiếp, nhiệm kỳ 8 năm; phân bổ mỗi bang 3 người; phân bổ theo các đảng phái. Hạ Nghị viện có 513 ghế, nhiệm kỳ 4 năm, được bầu trực tiếp, phân bổ theo dân số ở mỗi bang; Toà án Liên bang Tối cao gồm 11 thẩm phán, do Tổng thống bổ nhiệm.

IV. KINH TẾ:

Là nền kinh tế lớn nhất khu vực Mỹ Latinh và đứng thứ 10 thế giới, Bra-xin giầu tài nguyên thiên nhiên: sắt, măng-gan, bô-xit, kền, nhôm, u-ra-ni-um, đá quý, gỗ, dầu khí, tài nguyên nước...; đứng đầu thế giới về sản xuất đường mía và cà phê, chiếm 1/2 sản lượng cà phê thế giới, một trong 4 nước đứng đầu thế giới về chăn nuôi. Khoa học kỹ thuật, công nghệ đạt trình độ cao trong nhiều lĩnh vực sản xuất, nghiên cứu ứng dụng; có nền công nghiệp hàng không, quân sự, cơ khí, chế tạo... khá phát triển. Tăng trưởng kinh tế Bra-xin những năm gần đây: năm 2006: 4,0%; năm 2007: 5,7%; năm 2008: 5,1%; năm 2009: 4,1%; thu nhập đầu người đạt 10.200 USD; nợ nước ngoài 216,1 tỷ USD; cơ cấu kinh tế: dịch vụ 66%, công nghiệp 28,5% và nông nghiệp 5.5%; tỷ lệ lạm phát 5,6%; lực lượng lao động 101 triệu người, thất nghiệp 8%; xuất khẩu đạt 153 tỷ USD, chủ yếu là khí đốt tự nhiên, thiếc, kẽm, vàng, bạc, cà phê, đậu tương và sản phẩm từ gỗ; nhập khẩu đạt 128 tỷ USD gồm máy móc và phương tiện vận tải, hàng tiêu dùng, nguyên liệu và bán thành phẩm, hoá chất, dầu thô, thực phẩm; các thị trường chính: Bra-xin, Mỹ, Ác-hen-ti-na, Cô-lôm-bi-a, Pê-ru, Trung Quốc. Mỹ là nước đầu tư lớn nhất, tiếp sau là Đức, Nhật, Pháp và Anh. Từ cuối năm 2008, Chính phủ Bra-xin đã áp dụng nhiều biện pháp đối phó mạnh (gói kích cầu 43 tỷ USD, giảm 11 tỷ USD chi ngân sách, tăng vai trò của đồng nội tệ Real trong thanh toán quốc tế…) nhằm đưa nền kinh tế thoát ra khỏi khủng hoảng kinh tế-tài chính.

V.  ĐỐI NGOẠI:                                                                    

Bra-xin có vai trò quan trọng tại khu vực và ngày càng tăng trên trường quốc tế. Chính phủ của Tổng thống Lu-ít I-ná-ci-ô Lu-la đa Siu-va đề cao độc lập chủ quyền và quyền tự quyết; chủ trương củng cố và phát triển mọi mặt khối MERCOSUR; thúc đẩy liên kết, hội nhập khu vực, tích cực thúc đẩy thành lập Liên minh các quốc gia Nam Mỹ (UNASUR) theo mô hình EU; quan tâm đẩy mạnh quan hệ với các nước ở các khu vực khác, trong đó chú trọng châu Á-Thái Bình Dương. Bra-xin đóng vai trò lãnh đạo Nhóm G20, bảo vệ quyền lợi của các nước đang phát triển tại Vòng đàm phán Dô-ha.

Bra-xin là thành viên của LHQ, WTO, Hiệp hội Liên kết Mỹ Latinh (ALADI), nhóm BRIC (Bra-xin, Nga, Ấn Độ, TQ), IBSA (Ấn Độ, Bra-xin, Nam Phi), Tổ chức các nước Châu Mỹ (OEA), Liên minh các Quốc gia Nam Mỹ (UNASUR), Hệ thống Kinh tế Mỹ Latinh (SELA), Thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), Nghị viện Mỹ Latinh (PARLATINO), Nhóm 77, G20, Diễn đàn Hợp tác Đông Á – Mỹ Latinh (FEALAC)...

VI. QUAN HỆ VIỆT NAM-BRA-XIN:

Việt Nam và Bra-xin lập quan hệ ngoại giao ngày 8/5/1989. Ta lập ĐSQ tại Bra-xí-lia năm 2000 trên cơ sở nâng cấp Tổng Lãnh sự quán lập tại TP Xao Pau-lô (1998); Bra-xin là nước Nam Mỹ đầu tiên lập ĐSQ ở Hà Nội (1994). Hai nước đã trao đổi nhiều đoàn thăm nhau: về phía Việt Nam, nổi bật là các Đoàn Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh (5/2007), Chủ tịch nước Lê Đức Anh (10/1995) và Trần Đức Lương (11/2004), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An (3/2006), và nhiều đoàn cấp Phó Thủ tướng, Bộ/Thứ trưởng thăm Bra-xin; về phía Bra-xin, có đoàn Tth Lula Da Silva(7/2008), Đoàn Quốc hội - Ngoại giao - Thương mại do Chủ tịch Hạ viện Aldo Rabelo dẫn đầu (10/2003), Bộ trưởng Ngoại giao Celso Amorin (2/2008), Thứ trưởng Ngoại giao Gomez de Mattos (11/2007), Thứ trưởng Bộ Phát triển và Công thương Ivan Ramalio (9/2007), một số đoàn Quốc hội, Bộ/ngành và doanh nghiệp thăm Việt Nam. Quan hệ văn hóa có bước phát triển mới: Bộ trưởng Văn hóa – Thể thao – Du lịch Hoàng Tuấn Anh thăm Bra-xin (10/2009) thống nhất triển khai chương trình hợp tác văn hóa giai đoạn 2010-2012 và dự Tuần văn hóa Việt Nam tại Bra-xin; Hội nghị sỹ Bra-xin-Việt Nam (thành  lập  từ 20/4/1999) đã hoạt động trở lại do Hạ nghị sĩ Colbenr làm Chủ tịch.

Trao đổi thương mại song phương những năm gần đây có xu hướng tăng nhanh: 2005: 113,8 triệu USD; 2006: 204 triệu USD; 2007: hơn 323 triệu USD; 2008: 557,1 triệu USD; năm 2009: 564,43 triệu USD; 9 tháng đầu năm 2010 đạt 657 triệu USD, dự kiến cả năm sẽ đạt khoảng 800 triệu USD. Ta xuất khẩu sang Bra-xin chủ yếu là cơ khí, hàng điện tử, vật liệu xây dựng, than, gạo, hàng dệt may, giày dép, săm lốp, xe đạp và xe máy, cùi dừa khô, đồ gỗ, hàng thủ công mỹ nghệ, thủy sản; nhập từ Bra-xin chủ yếu bột mì, dầu đậu tương, khô đậu tương làm thức ăn chăn nuôi, giấy và bột giấy, gỗ bạch đàn và vật liệu da. Về đầu tư, Bra-xin có một dự án trị giá 2,6 triệu USD trong lĩnh vực chế biến cao su ở Việt Nam; Việt Nam có một dự án sản xuất mỳ ăn liền trị giá 0,8 triệu USD ở Bra-xin. Ngoài ra, tháng 10/2008, Vinacafe ký với đối tác Café Solúvel Bra-xí-liaS.A thoả thuận thành lập liên doanh với số vốn 3 triệu USD.

Hai bên đã ký Thoả thuận về tham khảo chính trị giữa hai Bộ Ngoại giao, Hiệp định về hợp tác văn hoá, Thoả thuận về hợp tác giữa hai Phòng Thương mại, Thoả thuận về trao đổi công hàm dành cho nhau quy chế Tối huệ quốc, Thoả thuận về miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao, Hiệp định về Hợp tác Y tế và Y học, Bản Ghi nhớ thành lập Ủy ban hỗn hợp, Hiệp định khung về hợp tác khoa học - công nghệ và Bản Ghi nhớ về hợp tác chống đói nghèo; Bản Ghi nhớ về hợp tác thể thao; Bản ghi nhớ hợp tác giữa Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) và Ngân hàng Bra-xin S.A. Trong khóa họp đầu tiên của Ủy ban Hỗn hợp Việt Nam-Bra-xin tại Bra-xin (5/2009), hai bên đã ký Biên bản Thỏa thuận và  tiếp tục thúc đẩy đàm phán các Hiệp định, Thoả thuận khác.

             Về hợp tác đa phương, Bra-xin đã ủng hộ Việt Nam gia nhập WTO, ứng cử làm UV không thường trực HĐBA/LHQ khoá 2008-2009; ta khẳng định ủng hộ Bra-xin ứng cử làm Ủy viên không thường trực HĐBA LHQ nhiệm kỳ 2010-2011 và trở thành Ủy viên Thường trực HĐBA/LHQ mở rộng.

                                                                                       Tháng 11/2010