I. KHÁI QUÁT:

      - Y-ê-men nằm ở phía Tây Nam bán đảo A-rập, Bắc giáp A-rập Xê-út, Đông giáp Ô-man, Nam giáp Ân Độ dương và Tây giáp Hồng Hải.
     - Diện tích: 527.970 km2 (xếp thứ 49 trên thế giới); Đường biên giới đất liền dài: 1.746 km (với Ô-man 288 km và A-rập Xê-út 1.458 km).
     - Dân số: 23,80 người (dự kiến đến 7/2009) (xếp thứ 51 trên thế giới). Mật độ dân số 42 người/km2. Tỷ lệ tăng dân số: 3,46% (CIA-2008).
     - Khí hậu: Khí hậu sa mạc, khô và nóng. Tại Sanaa mùa hè nóng ẩm và mưa; mùa đông lạnh khô, thỉnh thoảng có tuyết, riêng miền nam nóng ẩm quanh năm.
     - Ngôn ngữ: Tiếng A-rập.
     - Tôn giáo: Đạo Hồi là quốc đạo (gồm dòng Sun-ni và Shi-ai).
     - Thủ đô: Sanaa (diện tích: 538.869 km2, dân số: 1.747.627 người (2004)).
     - Quốc khánh: 22/05/1990 (ngày Thống nhất).
     - Tổng thống: Ali Abdullah Saleh.
     - Thủ tướng: Abdel  Ali Mohammed Mujawar (07/04/2007).
     - Ngoại trưởng: Abu Baker Al-Qirby (13/06/2006).
     - Tiền tệ: Đồng Riyal Y-ê-men (YR) 1$ = 199,7 Riyal (2008).

II. LỊCH SỬ:

         Y-ê-men trước đây là một vương quốc thống nhất có tên là Vương quốc Sa-ba, có lịch sử và nền văn hoá lâu đời. Từ thế kỷ thứ 16 đến đầu thế kỷ 19, Y-ê-men bị đế quốc Ốt-tô-man xâm lược và chiếm đóng.
        Năm 1839, đế quốc Anh chiếm Aden và các vùng xung quanh, biến Nam Y-ê-men thành thuộc địa của Anh. Từ đó Nam Y-ê-men tách khỏi Vương quốc Y-ê-men thống nhất.
        Năm 1923, Thổ nhĩ Kỳ rút quân khỏi Bắc Y-ê-men, miền Bắc Y-ê-men trở thành vương quốc độc lập theo chế độ bảo hoàng. Ngày 26/9/1962 chế độ bảo hoàng bị lật đổ sau cuộc đảo chính, nước Cộng hoà Arập Y-ê-men được thành lập.
         Ngày 29/11/1967, thực dân Anh rút khỏi Nam Y-ê-men. Ngày 30/11 Nam Y-ê-men tuyên bố độc lập và thành lập nước Cộng hoà Nhân dân Y-ê-men sau đổi thành Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Y-ê-men.
        Ngày 22/5/1990, sau nhiều năm thương thuyết, Quốc hội 2 nước họp tại Aden và tuyên bố thống nhất 2 miền thành nước Cộng hoà Y-ê-men với thủ đô là Sanaa.
 
III. CHÍNH TRỊ:

  Y-ê-men theo thể chế Cộng hoà nghị viện, lấy Luật hồi giáo Shariyat làm cơ sở cho luật lệ hiện hành. Quốc hội 2 viện bao gồm Hội đồng Shura (111 ghế, do Tổng thống chỉ định), và Hạ viện (301 ghế, được bầu cử thông qua bỏ phiếu, nhiệm kỳ 6 năm).
 Ở Y-ê-men hiện có trên 12 đảng, trong đó có các đảng chủ chốt: Đảng Đại hội nhân dân toàn quốc (miền Bắc), Đảng Cải cách Hồi giáo (miền Bắc), Đảng Baath xã hội A rập thống nhất, Đảng Nasser thống nhất, Đảng Xã hội Chủ nghĩa Y-ê-men là đảng trước đây có khuynh hướng Mác-xít (ở miền Nam).
 Hiện nay Chính phủ Yemen đang thực hiện chính sách cải cách chính trị, kinh tế, hoà giải và hoà hợp dân tộc.

IV. KINH TẾ:

 Xét về thu nhập bình quân đầu người, Y-ê-men là một trong những nước nghèo nhất so với các nước A-rập khác. Nền kinh tế Y-ê-men dựa vào 3 nguồn chính là khai thác dầu lửa, sản xuất nông nghiệp và đánh cá. Dầu lửa có trữ lượng khoảng 4 tỷ thùng; sản xuất trung bình 402.500 thùng/ngày và tiêu thụ 128.000 thùng/ngày. Khí đốt trữ lượng 480 tỷ m3. Y-ê-men đang cố gắng đa dạng hóa nguồn lợi thu về, không chỉ riêng dầu. Vì vậy, năm 2006, Y-ê-men đã bắt đầu một chương trình cải cách kinh tế chú trọng vào các ngành kinh tế phi dầu mỏ và đầu tư nước ngoài. Kết quả của chương trình này, Y-ê-men đã thu về khoảng 5 tỷ USD từ các dự án phát triển. Bên cạnh đó, những năm gần đây Y-ê-men đã có sự tiến bộ trong việc cải cách các chính sách nhằm khuyến khích đầu tư nước ngoài. Hiện tại, tổng thu nhập về dầu mỏ của Y-ê-men có thể đã tăng cao hơn so với năm 2007, đó là kết quả của giá dầu tăng cao hơn. Ngân sách của Y-ê-men năm 2007 là 7,407 tỷ USD, nhưng con số chi tiêu là 8,177 tỷ USD đã vượt hơn cả ngân sách cả nước. Y-ê-men đang đối mặt với việc nợ cao, chiếm 33,7% của tổng sản phẩm nội địa GDP (theo CIA-2007).
 Các ngành công nghiệp có một số nhà máy xi măng, dệt, diêm, xà phòng, thuốc lá và nước giải khát (ở miền bắc), cá hộp và dệt, chế biến thực phẩm, hàng thủ công (ở miền Nam).
 Y-ê-men xuất khẩu dầu thô, cà phê, cá khô và cá muối; nhập khẩu lương thực, súc vật, máy móc và các thiết bị, hoá chất.
 Các bạn hàng chính: Ấn Độ, Thái lan, Hàn quốc, Trung quốc, Ma-lai-xi-a, Mỹ, Xinh-ga-po, A-rập Xê-út, Các Tiểu vương quốc A-rập thống nhất, Nga, Pháp.
 Cơ cấu kinh tế: Nông nghiệp 9,4%, Công nghiệp 52,4%, Dịch vụ 38,1% (2008).
 Lực lượng lao động: 6,49 triệu người (CIA-2008), tỷ lệ thất nghiệp chiếm 35% dân số, tỷ lệ người sống dưới mức nghèo đói chiếm 45,2% (2003)
GDP năm 2008:  55,29 tỷ đô la (theo sức mua) và xếp thứ 88 trên thế giới,
tính theo tỷ giá hối đoái hiện tại trên các thị trường tiền tệ quốc tế là 27,56 tỷ USD.
GDP bình quân đầu người tính theo sức mua tương đương: 2.400 USD (CIA-2008)
Tốc độ tăng trưởng:  3,2% năm 2008. Lạm phát năm 2008 là 12,5%.
 Sản lượng khai thác dầu thô của Y-ê-men trung bình 320.000 thùng/ngày (CIA-2007) và khả năng tiêu thụ dầu 135.000 thùng/ngày (CIA-2006).

V. QUAN HỆ VỚI VIỆT NAM:

Việt Nam có quan hệ ngoại giao với với Bắc Y-ê-men 16/10/1963, với Nam Y-ê-men 27/07/1968. Sau khi Y-ê-men thống nhất (1990), ta và Y-ê-men lấy ngày 16/10/1963 là ngày thiết lập Quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Từ 4/1971 đến 4/1995, ta có sứ quán thường trú tại Y-ê-men.
 Tháng 5/1990, bạn mở Đại sứ quán tại Hà nội nhưng do khó khăn kinh tế, năm 1993 bạn đóng cửa Sứ quán ở một số nước, trong đó có Sứ quán ở Hà nội.
Hiện nay, Đại sứ ta tại A-rập Xê-út kiêm nhiệm Y-ê-men.
 Đại sứ Y-ê-men Áp-đu-la Mô-ha-mét A-li Al-Môn-sơ (Abdulla Mohamed Ali Al-Montser) thường trú tại Kuala Lumpur kiêm nhiệm Việt Nam. Vừa qua, Ngài Đại sứ đã đến Việt Nam và ngày 5/06/2008, Ngài đã có buổi gặp chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết để trình Quốc thư.
 Quan hệ Việt Nam - Y-ê-men phát triển tốt. Trước đây, ta đã ký với Nam Y-ê-men: Hiệp định hợp tác văn hoá và Hiệp định hợp tác kinh tế, thương mại và Khoa học kỹ thuật (7/1974), Hiệp định hợp tác giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Xã hội Chủ nghĩa Y-ê-men (1/1979). Hai nước cũng đã trao đổi nhiều đoàn Đảng và Chính phủ kể cả ở cấp cao.
 Sau khi Y-ê-men thống nhất, ta và bạn đã ký: Hiệp đinh hợp tác Văn hoá, Kinh tế, Khoa học Kỹ thuật và Thương mại, Hợp đồng về Hợp tác chuyên gia y tế (năm 1991), Hiệp định Thương mại, Biên bản  hợp tác về giáo dục, đào tạo và Hiệp định thành lập Uỷ ban hỗn hợp (năm 1993), Thỏa thuận Hợp tác Y tế (3/1996).
Năm 1992, ta đã cử 50 chuyên gia y tế sang làm việc tại Y-ê-men. Năm 1994 số chuyên gia này hết hạn hợp đồng. Hai bên đã ký gia hạn hợp đồng thêm 2 năm nữa, nhưng do khó khăn về thanh toán tiền lương với bạn nên chuyên gia ta đã rút dần hết về nước.
Năm 1994, Uỷ ban hỗn hợp về Hợp tác kinh tế, văn hoá, thương mại và khoa học kỹ thuật giữa hai nước đã được thành lập do hai Bộ trưởng Y tế làm đồng chủ tịch.
Năm 2003, ta xuất khẩu sang Y-ê-men trên 1,7 triệu USD, chủ yếu là gạo, hàng dệt may, hàng thủ công mỹ nghệ, hạt tiêu, sản phẩm hóa chất và một số mặt hàng khác.
 Kim ngạch thương mại 2 chiều những năm gần đây tăng vọt, năm 2005 chỉ đạt hơn 7 triệu USD, trong đó ta xuất 6,6 triệu USD. Năm 2008, kim ngạch thương mại 2 chiều đã tăng  lên  23 triệu USD, trong đó ta xuất 22,5 triệu USD.

Hà Nội,  tháng 4  năm 2009