13-06-2009 | 10:00:00

Đã qua giai đoạn khó khăn nhất

Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng, thời gian qua, Chính phủ đã đánh giá đúng tình hình, có các quyết sách kịp thời, phù hợp và chỉ đạo thực hiện quyết liệt nhằm ngăn chặn suy giảm kinh tế. Gần đây, một số dấu hiệu tích cực của nền kinh tế thế giới bắt đầu xuất hiện ở một số nước, nhưng vẫn còn mờ nhạt và chưa chắc chắn. Còn quá sớm để khẳng định khủng hoảng đã qua. Quá trình phục hồi kinh tế có thể sẽ còn kéo dài vài ba năm nữa.

Ở trong nước, tình hình kinh tế-xã hội 5 tháng đầu năm đã có bước cải thiện, tuy còn chậm chạp, nhưng có dấu hiệu cho thấy đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất. Nền kinh tế tuy chưa rơi vào khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế nhưng mức suy giảm là khá nặng và vẫn còn nguy cơ tái lạm phát.

Vì vậy, theo Phó Thủ tướng, phải chấp nhận tăng bội chi ngân sách để thực hiện các biện pháp kích thích kinh tế và tạo tiền đề cho giai đoạn tiếp sau. Các chỉ tiêu kế hoạch năm 2009 cũng cần điều chỉnh.

Phó Thủ tướng cho rằng, độ tăng trưởng kinh tế ở mức khoảng 5% là hợp lý. Để bù đắp thiếu hụt ngân sách do sụt giảm sản xuất, giảm giá dầu thô, do chính sách giảm thuế và để tăng chi đầu tư công, bảo đảm an sinh xã hội thì cần thiết phải tăng bội chi ngân sách, ở mức khoảng 7% GDP.

Cũng theo Phó Thủ tướng, đến nay, tổng trị giá các gói kích thích kinh tế khoảng 145.000 tỷ đồng (tương đương 9% GDP); trong đó “gói” chính sách giảm thuế 28.000 tỷ đồng, “gói” hỗ trợ lãi suất vay tín dụng 17.000 tỷ đồng, “gói” tăng đầu tư công hơn 90.000 tỷ đồng và “gói” bổ sung an sinh xã hội gần 10.000 tỷ đồng. Các gói giải pháp này được thực hiện từ các nguồn đã bố trí trong ngân sách nhà nước, nguồn ứng trước, nguồn dự trữ ngoại hối và nguồn phát hành vay dân.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, tất cả các nguồn tiền đó đã có trong lưu thông, không phải phát hành thêm đồng thời khẳng định Chính phủ đã và đang chỉ đạo khắc phục kịp thời các vướng mắc, tiếp tục bổ sung hoàn thiện các giải pháp và tổ chức kiểm tra chặt chẽ, ngăn ngừa các biểu hiện tiêu cực, sử dụng các nguồn vốn kích cầu sai mục đích và lãng phí; có các giải pháp bù hụt thu ngân sách do các nguyên nhân khách quan, bất khả kháng cho các địa phương.

Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang chỉ đạo xây dựng Đề án Tái cấu trúc nền kinh tế nhằm tập trung đánh giá tác động của khủng hoảng và dự báo những biến đổi của kinh tế toàn cầu, mối quan hệ giữa nhà nước với thị trường để qua đó xác định mô hình phát triển và các nội dung tái cấu trúc nền kinh tế nước ta.

Đề án cũng đề xuất các chính sách, cơ chế, giải pháp nhằm đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nâng cao tiềm lực kinh tế của đất nước; gắn phát triển kinh tế với việc giải quyết các vấn đề văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng, bảo vệ môi trường; xử lý nhanh các ''điểm nghẽn'' phát triển...

Chủ trương về bauxite là nhất quán

Về các dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng cho biết, cuối tháng 5/2009, Chính phủ đã có báo cáo đánh giá và trong các buổi thảo luận của Quốc hội cũng đã làm rõ thêm những vấn đề liên quan về hiệu quả kinh tế-xã hội, bảo vệ môi trường, an ninh quốc phòng... của các dự án.

Phó Thủ tướng nêu rõ, chủ trương thăm dò, khai thác, chế biến bauxite là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước ta từ hơn 10 năm nay nhằm xây dựng ngành công nghiệp bauxite, alumin, nhôm phục vụ phát triển kinh tế-xã hội đất nước nói chung và góp phần phát triển kinh tế-xã hội Tây Nguyên nói riêng cả trước mắt và lâu dài.

Thực hiện các Nghị quyết của Đảng, Chính phủ đã xây dựng Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng bauxite giai đoạn 2007-2015, có xét đến năm 2025. Đây là văn bản xác định quan điểm, mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và những giải pháp chính làm cơ sở cho kế hoạch dài hạn triển khai thực hiện trong thời gian gần 20 năm. Trong Quy hoạch, Chính phủ đã quan tâm đề cập đến tất cả các yêu cầu về hiệu quả kinh tế-xã hội, bảo vệ môi trường sinh thái cũng như môi trường văn hóa, xã hội và hợp tác đầu tư với nước ngoài của các dự án, đặc biệt quan tâm bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn Tây Nguyên.

Theo các quy định hiện hành, Quốc hội không yêu cầu Chính phủ báo cáo về các quy hoạch. Trong quá trình triển khai hai dự án Tân Rai và Nhân Cơ và khi có ý kiến của một số đồng chí lão thành Cách mạng và nhà khoa học, Chính phủ đã tổ chức các cuộc hội nghị, hội thảo, lắng nghe ý kiến đóng góp tâm huyết của tất cả mọi người, đã tổng hợp các ý kiến đó một cách nghiêm túc, trung thực báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của Bộ Chính trị. "Những việc làm đó là đúng pháp luật, đúng nguyên tắc lãnh đạo của Đảng, minh bạch, trong sáng, cầu thị và có trách nhiệm," Phó thủ tướng nhấn mạnh.

Trước những ý kiến lo ngại về việc sử dụng lao động nước ngoài tại các dự án bauxite, Phó thủ tướng cho hay: Đến nay, trên cả 2 dự án (Tân Rai và Nhân Cơ) có 667 người lao động nước ngoài bao gồm gồm 4 công dân Australia và 663 công dân Trung Quốc, làm việc được quản lý theo pháp luật của Việt Nam. Số lao động này sau khi xây dựng xong, bàn giao nhà máy, chuyển giao công nghệ và quản lý vận hành cho phía Việt Nam, sẽ trở về nước.

Phó Thủ tướng cũng cho biết, với việc triển khai 2 dự án Tân Rai và Nhân Cơ, Chính phủ sẽ từng bước rút kinh nghiệm, tổng kết, bổ sung, hoàn chỉnh quy hoạch và kế hoạch cho giai đoạn tiếp theo./.