Hy Lạp - những mảng màu sáng, tối

Từ hai năm nay, Hy Lạp (HL) luôn có mặt trong các headlines của báo chí trong và ngoài Việt Nam (VN). Thông tin về cuộc khủng hoảng nợ công – đang dần trở nên một cuộc khủng hoảng nhiều mặt – tràn ngập trên mạng và các phương tiện thông tin đại chúng khác. Tuy nhiên, có hai điểm cần trao đổi thêm.

Một là về những thông tin, hình ảnh về bạo lực, biểu tình gắn với bạo lực. Các thông tin đó không sai nhưng không phản ánh hết sự thật – như chúng ta vẫn nói “thấy cây mà không thấy rừng”. Đại đa số người dân và các đảng phái chính trị đều phản đối bạo lực, không chủ trương bạo lực. Chỉ có một số kẻ cố tình gây rối tại khu vực quảng trường Hiến pháp ở trung tâm Athens và một vài điểm khác, tình hình nhìn chung là yên ổn, trật tự mặc dù người dân tỏ ra thiếu kiên nhẫn hơn, bất bình hơn với các biện pháp khắc khổ trong khi nền kinh tế tiếp tục suy thoái ở mức trên -5%.

Hai là về các dự báo. Có rất nhiều dự báo khác nhau. Phần lớn đều tỏ ra bi quan về cuộc khủng hoảng đang diễn ra và vẫn tiếp tục xấu đi ở hầu hết các lĩnh vực. Tuy nhiên, có một điều ít được nhắc đến. Đó là nhận thức của người HL, mọi tầng lớp, đều đang có sự thay đổi. Những năm 80 ở Việt Nam, ta có “đổi mới tư duy”, nhờ đó mà “cái khó” đã làm “ló cái khôn”. Tôi là một người lạc quan. Tôi tin vào lịch sử, văn hóa, tiềm năng cũng như cơ sở hiện có của HL. Tuy nhiên, điều này phụ thuộc vào việc với nhận thức mới, người HL đã sẵn sàng trên thực tế chưa, để tạo được sự nhất trí cao, tất cả vì lợi ích quốc gia, từ đó vượt qua thử thách lớn nhất trong lịch sử hiện đại và cận đại này của họ. Và tiếc rằng, chúng ta vẫn còn phải chờ thêm để có câu trả lời.

Cũng có những câu chuyện khác mà tôi muốn chia sẻ. Gần đây từ VN, có bạn hỏi với sự thông cảm về những hàng người đi nhận các suất thức ăn cứu tế trên đường phố tại Athens. Thực ra, từ nhiều năm nay, kể cả những lúc HL “cao giá” nhất, Nhà nước có chính sách phúc lợi loại hàng đầu thế giới này, đã thực hiện việc cứu tế về lương thực, thực phẩm, dược phẩm, thậm chí cả những món tiền nhỏ cho những người thất nghiệp hoặc vô gia cư. Các hoạt động thường xuyên này do chính quyền địa phương cấp quận phối hợp với các nhà hảo tâm và các nhà thờ tổ chức. Ở đây cũng có hai điều đáng nói. Đó là hàng người có vẻ dài hơn, có cả những người trẻ tuổi và cái giá rét dưới trời mưa tuyết càng làm lòng người thấy thương cảm hơn. Nhưng chừng nào HL còn ở trong khối đồng euro thì chừng đó các hoạt động cứu tế này còn giữ được, mặc dù theo thỏa thuận để nhận gói cứu trợ trị giá 130 tỉ euro và xóa nợ trên 100 euro, Chính phủ HL và 2 chính đảng lớn nhất phải cam kết tiếp tục thực hiện thêm các biện pháp khắc khổ. Dòng người xếp hàng xin cứu tế có thể còn dài hơn nữa khi tình hình việc làm chưa được cải thiện. Nhiều ý kiến đang tập trung phê phán các giải pháp khắc khổ đã đi đến giới hạn của sức chịu đựng và chỉ làm sâu sắc thêm sự suy thoái, tăng hố ngăn cách xã hội. Ngày càng có tiếng nói đòi các nhà lãnh đạo HL hướng đến các biện pháp kích thích tăng trưởng, bảo đảm an ninh xã hội trong khi mạnh dạn cắt bỏ những phần dư thừa, phí phạm trong bộ máy và chi tiêu ngân sách.

Cuộc khủng hoảng và sự triển khai các chính sách khắc khổ đã và đang ảnh hưởng nặng nề đến đời sống ở HL nói chung và người VN ở HL nói riêng.

Thời gian qua, nền kinh tế tăng trưởng âm khá nặng liên tục suốt 5 năm liền và các biện pháp cắt giảm chi tiêu công, giảm biên chế, tiền lương tối thiểu, trợ cấp… đang tác động lớn đến mọi mặt của đời sống kinh tế-xã hội của HL: tỉ lệ thất nghiệp lên đến 21%; gần một nửa thanh niên dưới 25 tuổi không có việc làm; 1/4 các doanh nghiệp HL đã đóng cửa hoặc tuyên bố phá sản; một nửa số doanh nghiệp nhỏ của HL cho biết không còn khả năng trả lương cho nhân viên; hiện tượng thương mại hàng đổi hàng và giữ tiền mặt trở thành khá phổ biến do mất lòng tin vào hệ thống tài chính-ngân hàng; tỉ lệ tự sát tăng 40% trong nửa đầu năm 2011…

Mặt khác, các biện pháp khắc khổ không dừng ở đòi hỏi “thắt lưng buộc bụng” mà còn bao gồm các nỗ lực thực thi tăng thu ngân sách, thông qua hàng loạt các phí, lệ phí, sắc thuế mới và tăng các mức thuế, ví dụ thuế VAT áp dụng cho hầu hết hàng hóa và dịch vụ là 23%... làm nhiều mặt hàng quan trọng lên giá. Xăng chạy xe tại Athens hiện nay xấp xỉ 1,75€/lít, tức là khoảng trên 48.000VND/lít. Trong khi thu nhập của người tiêu dùng giảm đáng kể thì chỉ số giá cả của HL trong năm 2011 vẫn tăng, trung bình là 3,1%. Theo một nghiên cứu đánh giá của Bộ Phát triển-Cạnh tranh-Tàu biển HL, giá cả các mặt hàng tiêu dùng ở HL hiện vẫn tiếp tục đứng ở mức cao thứ 4 trong nhóm nước có giá cả cao tại châu Âu, kể cả so với Đức là nước có mức sống cao hơn HL mà giá các mặt hàng tiêu dùng lại thấp hơn hẳn so với HL. Có nhiều mặt hàng tại HL cao hơn 29-35% so với các mặt hàng cùng loại ở các nước EU khác.

Trước khủng hoảng, đến với HL, người ta cảm giác đến với chốn đô hội. Các khu vực đền đài cổ, trung tâm văn hóa, khu thương mại, đường phố chính luôn sầm uất, nhộn nhịp người tham quan, mua-bán, biểu diễn nghệ thuật ngoài trời; buổi tối các nhà hàng, các quán cà-phê, bar, luôn kín chỗ, không đặt sớm thì không có chỗ… Nay, trên các đường phố, ngày càng xuất hiện nhiều các tấm biển rao bán hoặc rao cho thuê cửa hàng, cửa hiệu mà ít người hỏi thuê hay mua. Khi tối đến, không khí càng ảm đạm hơn, các nhà hàng, quán bar vắng khách; nhiều cửa hiệu, nhiều căn hộ không bật đủ đèn để đỡ tốn tiền điện … tương phản với ánh sáng lung linh, ngập tràn trước đây.

Trong bối cảnh chung đó, điều rất đáng mừng và đáng tự hào là trong hai năm qua, đa số người VN tại Hy Lạp đều nỗ lực duy trì các hoạt động kinh doanh, làm ăn, học tập của mình. Phần đông bà con ta là chủ nhà hàng hoặc làm trong các nhà hàng và vì vậy đều phải đối mặt với thực tiễn khó khăn hàng ngày về lượng khách giảm trong khi chi phí tăng vì các khoản phí và thuế mới... Cho tới nay, chưa có nhà hàng của người Việt Nam nào phải đóng cửa mặc dù bà con đều phải tiến hành những điều chỉnh nhất định trong cách thức làm ăn. Duy trì được kinh doanh, bà con đã góp phần giữ được công ăn, việc làm cho nhiều đồng bào Việt Nam cũng như những người Hy Lạp khác.

Không chỉ như vậy, cộng đồng người Việt Nam tiếp tục giữ được truyền thống là một trong số ít cộng đồng nhập cư được đánh giá cao nhất về sự tuân thủ luật pháp, hòa nhập vào đời sống sở tại… Tinh thần vượt khó của người Việt Nam cũng là một nguồn động viên có ý nghĩa đối với người dân HL trong hoàn cảnh hiện nay. Cùng với những nỗ lực đó là những đóng góp cụ thể vào công khố quốc gia HL bằng những đồng tiền phí và thuế tương xứng với mồ hôi của những con người luôn được tiếng làm ăn cần cù, chăm chỉ trên quê hương thứ hai của họ.

Nỗ lực và những đóng góp “một miếng khi đói” này của cộng đồng người VN ở HL chắc chắn sẽ được Chính phủ và nhân dân Hy Lạp ghi nhận.

Trụ sở Đại sứ quán Việt Nam tại Hy Lạp

Đại sứ quán Việt Nam tại Hy Lạp chính thức ra đời và đi vào hoạt động ngày 16/12/2010. Quyết định mở ĐSQ thể hiện sự nhất quán trong đường lối đối ngoại của ta, khẳng định quyết tâm chủ động, tích cực hội nhập quốc tế vì lợi ích của đất nước, nhằm tạo mọi điều kiện quốc tế thuận lợi cho sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc thân yêu của chúng ta.

Mở ĐSQ vào thời điểm nước bạn đang đối mặt với những thách thức chưa từng có, Việt Nam thể hiện mong muốn chân thành phát huy tình đoàn kết truyền thống, phát triển quan hệ hữu nghị hợp tác nhiều mặt và lâu dài với Bạn trên cơ sở hiệu quả, cùng có lợi, tôn trọng lẫn nhau và hướng tới tương lai. Là đất nước đã trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, chúng ta tin vào tình bạn và sự hợp tác quốc tế. Chúng ta chia sẻ cùng các bạn HL niềm tin đó và sẵn sàng hợp tác cùng Bạn trong giai đoạn khó khăn này.

Mở ĐSQ vào thời điểm hiện nay, chúng ta cũng có được những thuận lợi đáng kể. Tình bạn và sự chân thành của Việt Nam được Bạn coi trọng hơn bao giờ hết. Trong khó khăn, Bạn coi trọng hợp tác quốc tế hơn, sẵn sàng tìm kiếm, đón nhận, tận dụng các cơ hội làm ăn và chia sẻ kinh nghiệm với VN hơn. Bất chấp khủng hoảng, vì đã đi trước trong toàn cầu hóa, HL vẫn giữ được vị trí hàng đầu về hàng hải, vẫn giữ được vị trí số 1 về đội tàu biển trên thế giới. HL vẫn là một trong những nước phát triển mạnh về du lịch – năm 2011 số du khách đến với HL vẫn tiếp tục tăng mạnh, đạt khoảng 17 triệu lượt người so với số dân chưa đầy 11 triệu.

Trong bối cảnh hiện nay, mặc dù cán bộ nhân viên ĐSQ và gia đình họ phải chịu áp lực của vật giá cao nhưng Nhà nước ta lại có lợi trong việc tạo dựng cơ sở vật chất tại Athens khi giá bất động sản giảm đến hơn 40%. Vừa qua, ĐSQ đã tìm được thuê được một tòa nhà 3 tầng khang trang, trên khuôn viên rộng khoảng 700m2, sân vườn rộng rãi ở ngay tại trung tâm của khu vực có đông trụ sở các cơ quan ngoại giao và lãnh sự nhất và luôn là nơi đắt nhất của thành phố Athens. Bạn bè HL, bạn bè trong giới ngoại giao đoàn, bà con người Việt và các đoàn trong nước sang đều chân thành chúc mừng ĐSQ ta. Đây đúng là thời điểm ta nên xem xét đầu tư vào bất động sản tại HL vì đất nước này sẽ vượt qua khó khăn, di sản văn hóa – cội nguồn của văn minh Âu-Mỹ và cảnh đẹp của họ vẫn còn nguyên đó…(gửi kèm ảnh ĐSQ)

Cuộc gặp mặt đầu xuân Nhâm Thìn 2012

Nhân dịp Tết cổ truyền của dân tộc Việt Nam, Đại sứ quán đã phối hợp với Phân hội người VN tại Hy Lạp (được thành lập tháng 10/2011) tổ chức Cuộc gặp mặt đầu xuân Nhâm Thìn. Cuộc gặp đã tạo tiếng vang lớn và để lại âm hưởng sâu rộng trong cộng đồng người VN tại Hy Lạp. Bạn bè HL và quốc tế và phóng viên một số hãng truyền thông của sở tại lần đầu tiên được dự một hoạt động truyền thống văn hóa của Việt Nam tại HL. Hai đài truyền hình HL đã phát nhiều lần các thước phim do họ quay trực tiếp tại đây, góp phần quảng bá hình ảnh và nét đẹp văn hóa VN.

Cuộc gặp mặt có sự tham gia của gần 300 người, trong đó có khoảng 200 người Việt đang sinh sống làm ăn và học tập tại HL. Đó là một sự kiện lớn nhất, nổi bật nhất, được tổ chức công phu nhất từ trước đến nay trong đời sống của cộng đồng NVN tại Hy Lạp. Với phương thức “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, Ban tổ chức đã dàn dựng được một chương trình mang đậm hồn dân tộc trong một không gian mang màu sắc, âm hưởng truyền thống, với các tiết mục như múa lân, chúc tết ông bà và các làn điệu dân ca…và với những hương vị đậm đà của quê hương như bánh chưng, bánh tét, dưa hành, giò chả, nem, bánh ướt… (gửi kèm hình ảnh về Cuộc gặp)

Cuộc gặp mặt đã kết nối được nhiều người Việt Nam, tuy cùng sống tại Athens, nhưng hàng chục năm nay chưa có dịp gặp nhau hoặc chưa sẵn sàng tham gia các hoạt động chung vì cộng đồng… Cuộc gặp mặt cũng thu hút được sự tham gia của nhiều gia đình người Việt ở các vùng khác như Rafina, Elefsina, đảo Rhodos…và nhiều gia đình Việt-Hy, Việt-Philippines, Việt-Hoa, Việt-Pháp và cả các gia đình ngoại giao cao cấp Việt-Hungari, Việt-Tây ban nha…

Thành công của cuộc gặp mặt khẳng định ĐSQ VN đã thực sự trở thành một nguồn động viên, một chỗ dựa vững chắc cho bà con và các chính sách của Nhà nước VN do ĐSQ đang tích cực triển khai đã và đang đi vào cuộc sống của người Việt Nam tại Hy Lạp./.