TÀI LIỆU CƠ BẢN VỀ CA-TA VÀ QUAN HỆ VỚI VIỆT NAM

2. Lịch sử:
- Thế kỷ thứ 7 Ca-ta là một bộ phận của đế quốc A-rập.
- Năm 1877, Ca-ta bị đế quốc Ottoman chiếm.
- Năm 1882 bị thực dân Anh chiếm đóng. Ngày 3/11/1916 Ca-ta trở thành xứ bảo hộ của Anh.
- Ngày 3/9/1971, Anh đã trao trả độc lập cho Ca-ta và ngày đó trở thành ngày Quốc khánh của Ca-ta.

3. Chính trị:
 - Ca-ta theo chế độ quân chủ chuyên chế, đứng đầu Nhà nước là Quốc Vương, gọi là Emir. Trước đây, Ca-ta không có Quốc hội mà chỉ có Hội đồng Cố vấn (Majlis Al Shura) gồm 35 thành viên, do  Quốc vương chỉ định.  Quốc vương chỉ định cả Thủ tướng và Hội đồng Bộ trưởng.
- Các đảng phái chính trị, các tổ chức công đoàn và quần chúng đều bị cấm hoạt động.
- Gần đây, Ca-ta tiến hành cải cách chính trị, kinh tế, cho phép phụ nữ được quyền bầu cử và tranh cử.
- Tháng 4/2003, Ca-ta tổ chức trưng cầu dân ý, và đã thông qua Hiến pháp mới, Quốc hội (1 viện) bao gồm 45 thành viên, trong đó 2/3 được bầu cử trực tiếp, 1/3 thành viên còn lại do Quốc vương chỉ định. Các cuộc bầu cử Quốc hội mới (thay thế Hội đồng Cố vấn) được tiến hành vào  năm 2004.
- Hiến pháp mới cho phép thành lập ngành Tư pháp độc lập, tách rời các cơ quan Lập pháp, Hành pháp và Tư pháp, đảm bảo quyền tự do Hiệp Hội, bày tỏ ý kiến, nhưng không cho phép thành lập các đảng phái chính trị.

4. Kinh tế:
- Tiềm năng kinh tế của Ca-ta rất mạnh. Ca-ta đang phấn đấu để trở thành một trung tâm kinh tế - tài chính của khu vực.

- Tài nguyên chính của Ca-ta là dầu lửa với trữ lượng 16 tỉ thùng, sản luợng 800 nghìn thùng /ngày (2006); hơi đốt 25 nghìn tỉ m3, đứng thứ 3 thế giới và đứng đầu thế giới về xuất khẩu khí hoá lỏng. Nền kinh tế Ca-ta chủ yếu dựa vào  công nghiệp khai thác, chế biến dầu lửa và hơi đốt. Dầu lửa và hơi đốt đem lại khoảng 85% nguồn thu xuất khẩu và 60% GDP. Ngoài dầu lửa, Ca-ta còn có một số nhà máy xi-măng, sửa chữa tàu thuyền.

- Cơ cấu kinh tế: Công nghiệp 67,6%,  Dịch vụ 32%, Nông nghiệp 0,4%.

- GDP (theo giá chuyển đổi chính thức): 65,81 tỷ USD (2007)

- GDP bình quân  đầu ngườ (tính theo PPP)i: 75.900 USD (2007)

- Tăng trưởng 7,8% (2007)

- Tỷ lệ lạm phát 10%, thất nghiệp 0,7%% (2007).

- Ca-ta xuất khẩu chủ yếu các sản phẩm dầu, phân bón, thép..., nhập khẩu  máy móc, thiết bị, hàng tiêu dùng, thực phẩm, hoá chất.

- Các bạn hàng chính: Nhật,  Singapore, Hàn quốc , Thái Lan, Mỹ, pháp, Anh, Đức, I-ta-li, Emirates, A rập xê-út.

- Hiện Ca-ta có khoảng 600 nghìn lao động nước ngoài làm việc tại đây.

5. Đối ngoại:
- Ca-ta có chính sách đối ngoại khôn khéo, phát huy vai trò tích cực của mình ở khu vực và trên các diễn đàn quốc tế. Ca-ta đã đăng cai thành công nhiều hoạt động quốc tế và khu vực (WTO, nhóm 77, ASIAD 15…).

- Ca-ta có quan hệ tốt với các nước láng giềng vùng Vịnh, và các nước A rập khu vực, đã giải quyết xong vấn đề tranh chấp biên giới, lãnh thổ với A rập Xê-út (năm 1992), và với Ba-ren (3/2001) thông qua phán xét của Toà án quốc tế.

- Ca-ta là thành viên của các Tổ chức: UN, ESCWA, GCC, FAO, OPEC, WTO, UNESCO, OIC, UNCTAD, NAM và nhiều Tổ chức quốc tế khác.

- Hiện ở Đô-ha có gần 60 cơ quan đại diện ngoại giao.

6.  Quan hệ với Việt Nam:
- Việt Nam và Ca-ta lập quan hệ ngoại giao ngày 8/2/1993.
- Đại sứ quán Việt Nam tại Ca-ta khai trương 3/2008.
- Đại sứ Ca-ta tại Thái Lan kiêm nhiệm Việt Nam.

Các đoàn Việt Nam thăm Ca-ta:
- Phó thủ tướng Nguyễn Khánh thăm chính thức Ca-ta (10/1993)

-  Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Dy Niên được Chủ tịch nước uỷ quyền dự họp cấp cao NAM tại Doha kết hợp thăm Ca-ta (6/2005).

- Bộ trưởng Lao động – Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Hằng thăm làm việc Ca-ta (9/2005).
- Thứ trưởng Ngoại giao Vũ dũng (5/2007)

- Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước Lê Thị Băng Tâm (5/2007).

- Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng thăm chính thức Ca-ta (12/2007).
Các đoàn Ca-ta thăm Việt Nam:

- Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Ca-ta Ha-mát Bin Gia-sim Bin Gia-bơ An Tha-ni (1/2007).

- Đại sứ Ca-ta tại Thái Lan (kiêm nhiệm Việt Nam) đã dẫn đầu một đoàn quan chức cấp cao của Đại sứ quán tiến hành chuyến thăm làm việc, khảo sát tại các tỉnh phía Nam Việt Nam (3/2007).

- Bộ trưởng Lao động Dr. Sultan Bin Hasan Al Dosari (1/2008). Nhân dịp này, hai nước ký Hiệp định hợp tác lao động.

- Thủ tướng, kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Sheikh Ha-mát Bin Gia-sim Bin Gia-bơ An Tha-ni  thăm chính thức Việt Nam (4/2008) 

Hàng không Ca-ta đã mở đường bay thẳng từ Đô-ha tới Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 26/3/2007 với tần suất 4 chuyến/tuần.

Tổng kim ngạch thương mại 2 chiều giữa ta và Ca-ta đạt khoảng 29,7 triệu USD (2006) trong đó ta xuất 10 triệu USD, 32,8 triệu USD (năm 2007), trong đó ta xuất 12,8 triệu USD.  
 Hiện Việt Nam đang có khoảng 10.000 công nhân làm việc tại Ca-ta trong các lĩnh vực khác nhau.

Các hiệp định đã ký kết giữa hai nước:
Hiệp định hợp tác Hàng không (5/2005);Hiệp định về hợp tác kinh tế, thương mại và kỹ thuật (12/2007); Bản ghi nhớ về hợp tác dầu khí (12/2007); Thoả thuận hợp tác giữa hai Phòng Công nghiệp và Thương mại (12/2007); Hiệp định hợp tác lao động (1/2008); Biên bản ghi nhớ giữa Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) và Quĩ Đầu tư Ca-ta (QIA) (Tháng5/2008).