Bản tin Kinh tế tháng 8 năm 2011

Giữ nguyên tỉ lệ dự trữ bắt buộc

BoL dự kiến giữ nguyên tỉ lệ dự trữ bắt buộc, coi đó là một biện pháp làm chậm lại tốc độc tăng lạm phát. Đáp lại khuyến nghị của Ban Điều hành IMF tăng dự trữ bắt buộc để hạn chế ngân hàng thương mại tung tiền cho các doanh nghiệp vay, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách Tiền tệ BoL Phetsathaphone Keovongvichit cho biết, hiện tại chưa cần phải tăng tỉ lệ dự trữ bắt buộc để đối phó với lạm phát. BoL đang theo dõi chặt chẽ tình hình lạm phát và sẽ có chính sách phù hợp khi cần. Hiện các ngân hàng thương mại phải duy trì tỉ lệ dự trữ bắt buộc ở mức 5% đối với kíp và 10% đối với ngoại tệ.

Một trong những lý do BoL đưa ra quyết định trên là do việc bán thành công lượng trái phiếu lớn ra công chúng, giúp BoL giảm được nguồn cung tiền trong vài tháng qua. Bên cạnh đó, BoL dự định giữ nguyên lãi suất mặc dù nhiều nước tăng để hạn chế lạm phát. Lạm phát tháng 7/2011 ở mức 7,13%, lần đầu tiên trong 3 tháng qua thấp hơn tốc độc tăng trưởng GDP, dự kiến ở mức 8,3%.

IMF cho rằng GDP của Lào sẽ tăng 8,3% trong năm 2011, nhưng lạm phát sẽ ở mức 9,7%. Bên cạnh khuyến nghị BoL thắt chặt tiền tệ để hạn chế lạm phát gia tăng, IMF ghi nhận và đánh giá cao quyết định của BoL dừng cấp tiền cho các dự án hạ tầng và ổn định tỉ giá hối đoái. IMF cũng bày tỏ lo ngại về sự mất cân bằng giữa thu nhập từ khu vực tài nguyên và phi tài nguyên, khuyến nghị Chính phủ Lào cần tập trung phát triển khu vực phi tài nguyên để đảm bảo phát triển bền vững.  (Vientiane Times – bus. 16, 18/8)

Thuế mới chưa áp dụng từ năm tài chính mới

            Phó Cục trưởng Cục Thuế Khamphay Vongsakhamphui cho biết, Chính phủ chưa thể thực hiện Luật Thuế sửa đổi như dự kiến vào năm tài chính 2011-2012, trong đó bao gồm cả việc thực hiện thuế suất thuế lợi nhuận đồng nhất 26%. Hiện các quan chức đang sửa chữa lại câu chữ của Luật này nhằm bảo đảm thực thi hiệu quả trước khi trình Chủ tịch nước ký thông qua.

Bộ Tài chính hiện đang xây dựng Nghị định của Thủ tướng để hướng dẫn quan chức thuế áp dụng luật và áp mức thuế mới cho đúng với hy vọng sẽ hoàn thành và có thể thực thi Luật Thuế vào đầu năm tới. (Vientiane Times – 26/8)

Đầu tư của Chính phủ sẽ phải qua thẩm định

            Tại cuộc họp về Dự án Tăng cường Năng lực trong Quản lý Chương trình Đầu tư công (PCAP) ngày 23/8, Thứ trưởng KHĐT Bounthavy Sisouphangthong cho biết, kể từ năm tài chính 2012-2013, tất cả các dự án đầu tư công sẽ không được đưa vào kế hoạch nếu chưa được thẩm định, đánh giá đầy đủ. Trong năm tài chính 2010-2011, Chính phủ đã chi hơn 606 triệu USD cho các dự án công. 

            Các dự án đầu tư công là một trong những biện pháp quan trọng và hiệu quả nhất để đạt mục tiêu Kế hoạch Phát triển KT-XH. Do vậy cần phải quản lý tốt các dự án này để tăng cường minh bạch và có thể tính toán được các hoạt động phát triển do Chính phủ thực hiện.

PACP sẽ cung cấp sách hướng dẫn và tài liệu đào tạo cho các quan chức liên quan trên toàn quốc, tổ chức các khóa đào tạo cho các quan chức cấp tỉnh và bộ. Gần đây, Chương trình PCAP-1 và PCAP-2 do JICA tài trợ, hỗ trợ Chính phủ Lào trong 7 năm qua đã kết thúc. Lào đang vận động JICA tiếp tục hỗ trợ cho Lào vì chương trình này giúp các quan chức Chính phủ hiểu rõ hơn luật và các quy định đầu tư. (Vientiane Times – bus. 25/8)

Ưu đãi mới nhằm thu hút cán bộ cho vùng sâu vùng xa

Ngày 9/8, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Khamphane Philavong cho biết, Chính phủ Lào đang tiến hành phân loại các khu vực khác nhau dựa trên mức độ khó khăn của từng vùng để thiết lập các chính sách ưu đãi nhằm thu hút cán bộ, công chức đến làm việc tại các vùng sâu vùng xa.

Ngày 10/11/2010, Thủ tướng Lào đã ban hành Nghị định về chính sách hỗ trợ cán bộ, công chức làm việc tại các vùng sâu vùng xa và khó khăn, sẽ có hiệu lực từ tháng 10/2011. Nghị định đã phân loại các vùng sâu, vùng xa và khó khăn theo điều kiện địa lý và tự nhiên và các yếu tố như khí hậu, thiên tai, cơ sở hạ tầng, giáo dục, y tế và đời sống. Theo đó, vùng sâu vùng xa là nằm xa trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa-xã hội của tỉnh, huyện (cách trung tâm tỉnh trên 100 km, hoặc cách trung tâm huyện trên 20 km). Vùng khó khăn là vùng bị bị cô lập đặc biệt về địa lý hoặc có những khó khăn đặc biệt khác như dịch bệnh hoặc các vấn đề an ninh.

Các cán bộ, công chức chấp nhận làm việc ở vùng sâu vùng xa hoặc khó khăn sẽ được đãi ngộ về lương và các ưu tiên khác. Công chức làm việc liên tục hoặc thường xuyên tại các khu vực đã được phân loại là xa nhất hoặc có những khó khăn lớn nhất sẽ nhận được hỗ trợ 50% tiền lương cơ bản mỗi tháng, và các ưu đãi khác bao gồm đào tạo chuyên môn và lý luận chính trị, và cũng có thể được tặng thưởng các danh hiệu vì phục vụ Tổ quốc.

Vấn đề thiếu hụt của cán bộ, công chức tại các vùng nông thôn xa xôi hẻo lánh, đặc biệt là những người có tay nghề cao, đang là một trở ngại chính cho phát triển của nhiều lĩnh vực, nhất là giáo dục với tình trạng thiếu giáo viên triền miên ở các vùng nông thôn trong nhiều năm. (Vientiane Times – 11/8)

Sản xuất thép và gạch phải nâng cao chuẩn

Ngày 05/8, Vụ trưởng Vụ Công nghiệp Somphong Soulivanh cho biết, Bộ Công Thương đã yêu cầu quan chức cấp tỉnh và huyện phải kiểm tra các nhà máy sản xuất thép và gạch trên toàn quốc để bảo đảm các nhà máy này phải thực hiện đúng luật. Chính phủ sẽ thực hiện biện pháp nghiêm ngặt nếu họ không bảo đảm được an toàn cho công nhân; không được coi thường sức khỏe của công nhân, phải tuân thủ các quy định bảo vệ môi trường, đồng thời phải bảo đảm sản phẩm làm ra đúng theo các tiêu chuẩn quốc gia.

Đối với những cơ sở không phù hợp luật pháp, trước tiên, họ sẽ nhận được yêu cầu phải nâng cao tiêu chuẩn; nếu không thực hiện sẽ bị yêu cầu đóng cửa. Các nhà máy phải lắp đặt hệ thống quản lý môi trường phù hợp để xử lý ô nhiễm, nhất là đối với những nơi sử dụng nhiều nước và đặt tại gần sông suối hoặc các nguồn nước.

Ngành công nghiệp sản xuất thép và gạch đang phát triển nhanh bởi nhu cầu tăng mạnh của nền kinh tế và mở mang đô thị. Nhiều cơ sở sản xuất sử dụng công nghệ lạc hậu, hóa chất độc hại, gây tổn hại môi trường và sức khỏe của người lao động, yếu tố được coi là sống còn cho phát triển bền vững. Trước đó, Lào đã tiến hành những biện pháp tương tự đối với các cơ sở sản xuất và chế biến đồ gỗ. (Vientiane Times – 06/8)

Chính phủ tập trung vào công tác điều hành

            Chính phủ mới sẽ tập trung tăng cường tính hiệu lực và hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước đối với đất nước và xã hội nhằm thực hiện 4 đột phá do Đại hội Đảng NDCM Lào lần thứ IX đề ra. Tại phiên họp đầu tiên (15-16/8), bên cạnh việc tập trung làm một số việc từ nay tới cuối năm như khôi phục lại những vùng bị lũ lụt để ổn định đời sống nhân dân; đấu tranh chống lạm phát; đẩy mạnh phát triển kinh tế, Chính phủ khóa mới đã công bố 6 kế hoạch hành động mà sẽ tập trung thực hiện từ nay tới năm 2015 nhằm đạt MDGs. Bao gồm:

1- Tập trung phát triển nông thôn và giảm nghèo. Kế hoạch này đòi hỏi các bộ, ngành phải xây dựng kế hoạch hàng năm để thực hiện được những mục tiêu đề ra.

2- Chuyển đổi nền kinh tế từ một nền kinh tế truyền thống sang nền kinh tế dựa trên sản xuất thương mại với việc xác định kinh tế là cốt lõi của phát triển. Tiềm năng phát triển nông nghiệp phải gắn với thúc đẩy công nghiệp chế biến hướng vào xuất khẩu; các dự án thủy điện và năng lượng tái sinh cũng sẽ được nghiên cứu. Chính phủ sẽ tăng cường cơ chế phối hợp giữa các quan chức trung ương và địa phương để bảo đảm toàn bộ các dự án phát triển phải hoàn thành đúng thời hạn đã định.

3- Cân bằng phát triển kinh tế với văn hóa - xã hội để có thêm nhiều người dân Lào được hưởng thụ cả về vật chất lẫn tinh thần. Chính phủ sẽ tập trung nâng cao giáo dục và nguồn nhân lực bảo đảm có thêm người Lào được trang bị kỹ năng và kiến thức để phát triển và thoát nghèo. Báo chí được khuyến khích phát triển để giúp Chính phủ trong việc tăng cường kiến thức cho nhân dân về khoa học và công nghệ, sống khỏe và đấu tranh với các vấn đề xã hội.

4- Tăng cường quản lý nhà nước thông qua việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính và làm cho nó hiệu quả hơn. Những thủ tục, cơ chế kìm hãm các hoạt động sản xuất, kinh doanh phải bị loại bỏ. Chính phủ sẽ tập trung hạn chế kiểu điều hành tự quyền, loại bỏ các cơ hội cho tham nhũng và nhũng nhiễu của các quan chức; nâng cao cơ chế và luật pháp liên quan tới quản lý nhà nước thông qua việc sử dụng công nghệ thông tin để phục vụ nhân dân tốt hơn.

5- Duy trì an ninh và trật tự xã hội để tạo thuận lợi cho phát triển KT-XH thông qua việc tập trung nhiều hơn vào giải quyết các vấn đề xã hội.

6- Thực hiện chính sách hội nhập với khu vực và thế giới thông qua đẩy mạnh hợp tác với các nước khác, đặc biệt trong ASEAN, GMS; tiếp tục chuẩn bị gia nhập WTO; chuẩn bị cơ sở sẵn sàng tổ chức Hội nghị thượng đỉnh ASEM-2012. (Vientiane Times - 17/8)

Yêu cầu Chính phủ mới tập trung vào chất lượng

            Phát biểu tại Lễ khai mạc phiên họp đầu tiên của Chính phủ mới, Chủ tịch nước Choummaly Saysone nhấn mạnh Chính phủ thực hiện trách nhiệm của mình với sự chân thực, thống nhất và tập trung cho chất lượng công việc chứ không phải số lượng để đáp lại lòng tin của nhân dân. Toàn xã hội đang chờ đợi Chính phủ phải là một kiểu mẫu trong việc giải quyết những tồn tại, bao gồm cả sự tự quyền, tham nhũng, chậm phát triển và quản lý nhà nước yếu kém, các vấn đề xã hội đang gia tăng. Thời gian qua làm việc không chú ý tới nhu cầu thực sự của người dân, đưa ra sản phẩm chất lượng thấp, thậm chí có những việc phải làm nhưng lại làm chậm hoặc không làm. Đây là những vấn đề đang tác động tới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý nhà nước.

            Liên quan tới tham nhũng, vấn đề được đề cập nhiều trong thời gian dài, Chủ tịch nước yêu cầu các ngành phải nghiên cứu và đi sâu tận gốc để tìm cách giải quyết. Tham nhũng có thể coi là sự không chân thực và bất trung thành của các quan chức đối với đất nước và nhân dân, bởi họ lợi dụng vị trí và quyền lực cho lợi ích cá nhân họ. Về khoảng cách phát triển, Chủ tịch Choummaly đề nghị Chính phủ cần tập trung thu hẹp khoảng cách nhu nhập và sử dụng ngân sách phù hợp với nhu cầu giảm nghèo và phát triển đất nước. Chủ tịch yêu cầu Chính phủ phải xem xét kỹ việc cấp phép cho các dự án khai khoáng, trồng cao su, xuất khẩu gỗ và nhập khẩu xe ô tô cũ trong tương lai và đánh giá hiệu quả đối với các dự án đã cấp phép. Những dự án nào vi phạm luật hoặc không hiệu quả cần phải dừng.

Việc đầu tư vào ngành khai khoáng phải có lợi cho đất nước, nếu Lào chỉ có lợi ích nhỏ bé tại một dự án nào đó, sẽ không thực hiện dự án đó. Phải đánh giá hiệu quả đối với các dự án trồng cao su, Lào không đủ lao động để cạo mủ, nếu tiếp tục trồng sẽ phải nhập khẩu lao động. Ngoài ra còn nhiều vấn đề liên quan tới việc cho nhà đầu tư nước ngoài thuê đất tạo ra xung đột với dân bản, các cơ quan chính quyền gặp rắc rối bởi phải giải quyết việc dân bản bị đẩy khỏi nhà của họ và di tới sinh sống tại những nơi khác. Chủ tịch muốn Chính phủ dừng cấp phép các dự án mới, khuyến khích dân bản trồng hóa màu vì sẽ mang lại thu nhập thường xuyên và ổn định trong khi cây cao su phải đợi tới 7 năm.

Chính phủ đã có lệnh cấm xuất khẩu gỗ, nhưng việc xuất lậu vẫn diễn ra. Chủ tịch nói rằng, bất kỳ cây gỗ nào chặt xuống phải được chế biến tại Lào để phục vụ lợi ích của Lào, thay vì phải nhìn chúng chạy ra nước ngoài. Chính phủ cần xem lại chính sách nhập khẩu ô tô cũ, bởi vì số lượng xe hiện đã vượt quá khả năng đường xá của Lào, gây ra ách tắc giao thông, ô nhiễm tại thủ đô. Bộ Công thương phải tăng cường kiểm tra nhập khẩu ô tô và ngăn chặn những người lợi dụng chính sách. (Vientiane Times – 16, 20/8)

Hộ nghèo ít hơn

            Theo kết quả Điều tra mới nhất do Ủy ban Chỉ đạo Quốc gia về Phát triển Nông thôn và Giảm nghèo công bố tháng 7/2011, số hộ nghèo tại Lào hiện còn 199.758/1.053.349, chiếm 18,96%, giảm từ 20,4% của năm tài chính 2009-2010. Phó Chủ tịch Ủy ban Savang Sihavong dự đoán, chỉ tiêu giảm hộ nghèo xuống còn 10% vào năm 2015 như Nghị Quyết Đại hội Đảng đề ra là hoàn toàn có thể đạt được, nhưng cần có sự nỗ lực của các ngành.  Theo Nghị định của Thủ tướng Chính phủ số 285/NĐ năm 2009, các hộ có thu nhập bình quân 180.000 kíp/người/tháng ở khu vực nông thôn, hoặc 240.000 kíp/người/tháng ở khu vực thành thị trở xuống là hộ nghèo.

Các bản nghèo cũng giảm xuống còn 3.216/8.654, chiếm 37,16%. Dựa trên số lượng bản nghèo để xác định thứ tự tỉnh nghèo: Phongsaly có trên 80% số bản nghèo là tỉnh nghèo nhất, tiếp đến là Hủa Phăn (72,22%), Attapeu (67,33%), Xekong (59,83%), tỉnh Viêng Chăn (23,56%), Champassak (14,15%), Khăm Muộn (12,93%), Xayaboury (9,42%). Thủ đô Viêng Chăn không có bản nghèo.

Phân loại các bản nghèo dựa trên 5 tiêu chí KT-XH: (1) Trên 51% dân số sống ở mức nghèo – tỉ lệ 26,28% số bản (ưu tiên hàng đầu của Chính phủ); (2) Không có trường học hoặc phải mất hơn 1 giờ để tới trường học – tỉ lệ 1,76%; (3) Thiếu hệ thống dịch vụ y tế hoặc đến cơ sở y tế gần nhất phải mất hơn 2 giờ - tỉ lệ 5,56%; (4) Người dân không có nước sạch – tỉ lệ 11,47% (ưu tiên thứ ba); (5) Hệ thống đường xá thiếu hoặc chỉ đi lại được 1 mùa trong năm – tỉ lệ 24,39% (ưu tiến thứ hai).

Các huyện nghèo cũng giảm xuống còn 54/143, chiếm 37,76%. Tiêu chí xác định huyện nghèo là có từ 51% dân số trở lên sống dưới mức nghèo.

Số bản phát triển là 900, chiếm 10,4% số bản trên toàn quốc. Tiêu chí xác định là bản đó phải có trên 85% hộ gia đình phát triển.

Hộ gia đình phát triển cũng tăng lên 498.493, chiếm 47,32%. Tiêu chí xác định gia đình phát triển là có thu nhập ổn định, đoàn kết trong gia đình, không có thành viên gia đình phạm tội hoặc sử dụng thuốc phiện, hoàn thành tiểu học.

            Trong một tin liên quan, Chính quyền các địa phương đã đề nghị Chính phủ chi 7.380 tỉ kíp từ ngân sách và coi đây là khoản kinh phí thiết yếu để hoàn thành các mục tiêu phát triển nông thôn và giảm nghèo vào năm 2015. Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Ủy ban Chỉ đạo quốc gia về Phát triển nông thôn và Xóa nghèo Savang Sihavong cho biết, Chính phủ chỉ có thể phân bổ được 2.800 tỉ kíp cho các mục tiêu này bởi đây không chỉ là thách thức về thiếu ngân sách mà còn thiếu cả nguồn nhân lực.

Chính phủ đã phân loại ra 64 vùng trọng điểm cần ưu tiên, bao gồm các khu căn cứ địa cách mạng trước đây, vùng núi xa xôi hẻo lánh - nơi cư ngụ của đồng bào dân tộc thiểu số và đồng thời cũng là vùng nghèo nhất cả nước. Trong số 64 vùng, 10 vùng sẽ do Chính phủ chịu trách nhiệm, còn lại do các địa phương chịu trách nhiệm. (Vientiane Times – 15, 17/8)

Kinh tế Lào thăng hạng

WB vừa công bố trên website của mình phân loại các nền kinh tế, trong đó Lào từ nước có thu nhập thấp đã vươn lên trở thành nước có thu nhập trung bình mức thấp nhờ vào tăng trưởng kinh tế nhanh trong vài năm qua. Tổng thu nhập quốc gia (GNI) đầu người của Lào đã dạt 1.010 USD. Trong khu vực Đông Nam Á, ngoài Lào còn có Thái Lan được thăng hạng thành nước có thu nhập trung bình mức cao.

Nhà kinh tế cao cấp của WB, bà Geneviéve Boyrea cho biết, kinh tế Lào đã tăng trưởng nhanh hơn so với các nước có thu nhập thấp trong khu vực cũng như so với các nước láng giềng. Bao bọc bởi các nền kinh tế phát triển nhanh trên thế giới, Lào đã được hưởng lợi nhiều từ nhu cầu bên ngoài, lượng FDI tăng trong những năm qua; được hỗ trợ nhiều do cải cách cơ cấu trong nước và kích thích nhu cầu nội địa, Lào đã thích ứng khá tốt trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu vừa qua. Kinh tế Lào sẽ tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong trung hạn với cơ sở rằng ổn định kinh tế vĩ mô tiếp tục được duy trì, tăng trưởng tín dụng trong nước được kiểm soát để tránh tạo áp lực lên giá cả trong nước cũng như tỉ giá hối đoái, cải cách cơ cấu sẽ tiếp tục.

Theo WB, các nước có chỉ số GNI bình quân đầu người từ 1.005 USD trở xuống được coi là nước thu nhập thấp; từ 1.006-3.975 USD thuộc nhóm nước thu nhập trung bình mức thấp; từ 3.976-12.275 thuộc nhóm nước thu nhập trung bình mức cao; từ 12.276 USD trở lên là nhóm thu nhập cao. Theo đó, Campuchia, Myanmar vẫn thuộc nhóm nước thu nhập thấp; Lào, Việt Nam, Indonesia, Philippines ở nhóm nước thu nhập trung bình mức thấp; Malaysia, Thái Lan, Brunei trong nhóm thu nhập trung bình mức cao; Singapore trong nhóm thu nhập cao. (Vientiane Times – bus. 25/8)

An ninh lương thực - mối lo ngại ngày một tăng tại Lào

            An ninh lương thực đang trở thành mối lo ngại ngày càng tăng tại Lào do thời tiết thất thường, thiên tai và biến đổi khí hậu, có thể khiến có thêm nhiều người nghèo tại các vùng nông thôn chịu cảnh thiếu gạo trong năm nay. Các chuyên gia nông nghiệp Lào đang rất lo ngại hậu quả của nạn lũ lụt vừa qua tại nhiều tỉnh gây ra bởi các cơn bão Hải Mã và Nock-Ten, làm giá hàng tiêu dùng tăng cao, có thể dẫn tới mất an ninh lương thực tại Lào. Phó Chánh Văn phòng Bộ Nông Lâm Lào Sousath Sayakoummane cho biết, mục tiêu của Lào là tăng diện tích đất nông nghiệp lên đạt 2 triệu héc-ta vào năm 2020. Tuy nhiên, thách thức đặt ra là nhiều dự án phát triển khác như trồng cây công nghiệp cũng đòi hỏi được cấp đất.

            Liên minh Châu Âu (EU) hiện đang hợp tác chặt chẽ để giúp Chính phủ Lào đấu tranh chống lại tình trạng mất an ninh lương thực, đã viện trợ cho Lào nhiều dự án với tổng kinh phí 21 triệu euro (30 triệu USD) nhằm tăng cường an ninh lương thực tại những huyện nghèo nhất của Lào. Đại biện lâm thời Phái đoàn EU tại Lào Henry Prankerd cho biết, riêng năm 2010, EU đã triển khai 12 dự án mới về an ninh lương thực. Mặc dù vậy, tình trạng dinh dưỡng tại Lào nhìn chung vẫn chưa được cải thiện và mất an ninh lương thực vẫn luôn tác động đến các gia đình nông thôn trong phần lớn các vùng nghèo của đất nước.

            Trong một diễn biến khác, Bộ Nông Lâm Lào đã nhất trí tiếp tục triển khai giai đoạn 2 dự án Hệ thống Thông tin An ninh Lương thực ASEAN (AFSIS). Lễ ký thoả thuận đã được tiến hành tại Viêng Chăn ngày 5/8. Dự án AFSIS được Bộ Nông Lâm và Nghề cá Nhật Bản hỗ trợ tài chính. Giai đoạn 1 đã được triển khai từ 2002-2007 và giai đoạn 2 từ 2008-2012. (Vientiane Times, KPL – 11, 12/8)

Cải cách các quy định giúp Lào cạnh tranh tốt hơn

            Trong khi Lào đang tiến tới trở thành thành viên WTO, cần phải có các quy định kinh doanh phù hợp để bảo đảm cho các doanh nghiệp trong nước cạnh tranh tốt hơn. Tuy nhiên, các chi phí bắt buộc (regulatory costs) có thể đặt các doanh nghiệp của Lào ở vị trí cạnh tranh bất lợi, tác động nghiêm trọng tới năng suất, tăng trưởng và mức sống của người dân. Báo cáo do ADB, LNCCI và Văn phòng Phát triển, Khuyến khích doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) thực hiện năm 2009 cho thấy, chi phí bắt buộc chiếm tới 1,5-3% GDP, nhất là với các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ còn lớn hơn.

            ADB đã hỗ trợ thực hiện Đánh giá Tác động do các Quy định gây ra (RIA) nhằm giảm chi phí quan liêu, trong đó có liên quan tới chi phí bắt buộc. Mọi người cho rằng thực hiện khuôn khổ RIA sẽ giúp giảm chi phí bắt buộc tại Lào. Dự án thí điểm RIA đã được thực hiện tại Bộ Công thương và sẽ mở rộng sang các bộ khác. 

            Đầu tháng 8/2011, các quan chức ADB và các bộ ngành của Lào đã tổ chức hội thảo bàn về khuôn khổ RIA mà trước đó Bộ Công thương đã hoàn thành soạn thảo bằng tiếng Anh và chuẩn bị cho dịch sang tiếng Lào. Tuy nhiên, Thứ trưởng Công thương Siaosavath Savengsuksa cho biết, hiện tài liệu RIA chưa đủ chi tiết, nhưng Chính phủ giờ đã chú ý hơn tới tài liệu này. Việc đánh giá sẽ giúp giảm chi phí hoạt động kinh doanh, giảm chi phí đầu tư, tăng năng lực cạnh tranh, nhất là cho các SME. (Vientiane Times – 15/8)

Lào tăng cường bảo vệ người lao động di cư

Chính phủ Lào và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) đã nhất trí thực hiện các biện pháp kiên quyết hơn để ngăn chặn việc khai thác người lao động nhập cư, thông qua việc cải thiện công tác tuyển dụng và các chính sách  bảo hộ lao động.

Ngày 9/8, Cục Phát triển Kỹ năng và Việc làm thuộc Bộ Lao động và Phúc lợi Xã hội và ILO đã ký Biên bản ghi nhớ về việc hợp tác thông qua Dự án Tam giác (Triangle Project). Dự án này do AusAID của Úc tài trợ, nhằm giảm thiểu việc khai thác lao động nhập cư trong khu vực bao gồm 6 nước là Lào, Campuchia, Trung Quốc, Malaysia, Thái Lan và Việt Nam, được thực hiện trong 5 năm (2010-2015).

Các nước tiểu vùng Mêkông (GMS) và các nước lân cận là một trong những trung tâm lao động và di cư sôi động nhất thế giới. Tại Lào, những người từ các vùng nông thôn thường di cư tìm việc làm ở các đô thị trong nước, sang các nước láng giềng. Phần lớn lao động di cư Lào sang Thái Lan làm việc. Theo Bộ Lao động và Phúc lợi xã hội, năm 2009-2010, khoảng 4.450 người Lào làm việc hợp pháp tại Thái Lan; nếu tính cả lao động nhập cư bất hợp pháp, con số này lớn hơn nhiều. Tương tự, có một số lượng lớn lao động nước ngoài đến làm việc tại Lào.

Cục trưởng Cục Phát triển Kỹ năng và việc làm Phouvanh Chanthavong nói rằng, Dự án Tam giác sẽ giúp cải thiện chính sách quốc gia, các hiệp định song phương và các cam kết khu vực liên quan đến tuyển dụng và bảo vệ công nhân di cư. “Nâng cao năng lực của các tổ chức đại diện cho người lao động nhập cư và cải thiện luật pháp bảo vệ người lao động ở các quốc gia điểm đến sẽ đảm bảo cho những người lao động nhập cư được bảo vệ”.

Giám đốc Văn phòng ILO phụ trách Thái Lan, Campuchia và Lào, ông Wang Jiuan cho biết Dự án sẽ xem xét lại luật pháp và năng lực thể chế về bảo vệ người lao động và thành lập các trung tâm nhập cư tại các tỉnh Xay-nhạ-bu-ly, Savannakhet và Champasak để cung cấp thông tin và tư vấn cho người lao động muốn di cư.

Theo Ban Thư ký ASEAN, khoảng 13,5 triệu lao động nhập cư từ các quốc gia thành viên ASEAN đã đến làm việc ở các nước khác trên toàn cầu. Trong số này, hơn 5 triệu người làm việc trong ASEAN. (Vientiane Times, KPL – 10, 11/8)

Tác động của đợt lũ lụt hiện nay

            Theo đánh giá của Ủy ban quản lý thiên tai của các tỉnh, trận lũ lụt hiện nay do tác động của cơn bão Nokten đã làm cho 6 người chết, gây tổn thất vật chất trị giá 600 tỉ kíp cho các tỉnh Khăm Muộn, Savanakhet, Champassak. Hoa màu, hệ thống đường sá, trường học bị ảnh hưởng lớn nhất.

Tại Champassak, 70.000 người bị ảnh hưởng, 20 khu vực thủy lợi và nhiều đường sá bị phá hủy; 18.900 héc-ta lúa và ít nhất 13.200 héc-ta hoa màu bị phá hủy; công việc sửa chữa dự kiến ngốn mất hơn 200 tỉ kíp. Tại Khăm Muộn, hơn 400 bản bị tàn phá, 37.000 héc-ta lúa bị ngập, 17.000 héc-ta hoa mà bị hủy hoại. Tại Savanakhet, hơn 26.000 hộ gia đình tại 320 bản bị tác động bởi trận lụt; 34.000 héc-ta lúa bị ngập, trong đó khoảng 27.000 héc-ta bị hỏng tùy từng mức độ.

Lũ tại hầu hết các khu vực đã rút, các quan chức liên quan của các địa phương đang phải tập trung vào vấn đề y tế, cung cấp giống lúa để giúp bà con trồng lại. (Vientiane Times – 26/8)

Thỏa thuận vay 71 triệu USD và mở rộng không gian bay

Hãng hàng không quốc gia Lào (LA) dự kiến sẽ đầu tư lớn để nâng cao hoạt động kinh doanh và đối phó với sự cạnh tranh ngày một gay gắt trong tương lai. Ngày 10/8, Cục trưởng Cục Kế hoạch và Hợp tác của LA Noudeng Chanthaphasouk cho biết, Lào sẽ thực hiện tất cả các nghĩa vụ đối với khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA) vào năm 2015 và sớm gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Khi đó tất cả các hãng hàng không nước ngoài đều có thể hoạt động tại Lào mà không vướng phải bất cứ rào cản nào. LA cũng sẽ phải đối diện với cạnh tranh mạnh của hãng hàng không tư nhân Phongsavanh, dự kiến sẽ mở đường bay quốc tế vào cuối năm 2011 này (xem thêm BTKT số 7/2011). LA cũng đang trong quá trình chuyển đổi thành công ty đại chúng để có thể niêm yết trên thị trường chứng khoán trong thời gian tới.

            Ngày 23/8, Phó Giám đốc điều hành BCEL Onekeo Damlongboun và Chủ tịch Hãng Hàng không Lào (LA) Somphone Duangdara đã ký thỏa thuận vay trị giá 71 triệu USD để mua hai chiếc Airbus 320s (142 chỗ ngồi) từ Công ty Airbus Pháp. BoL cũng sẽ cung cấp khoản bổ sung 20 triệu USD, đưa tổng số tiền lên 91 triệu USD để hoàn tất vụ thương vụ này nhằm tăng khả năng của LA trong việc mở thêm đường bay mới, đáp ứng nhu cầu cạnh tranh  ngày càng tăng. Theo thỏa thuận, khoản vay của BCEL có lãi suất 6,5%/năm và có hiệu lực tới năm 2019; còn khoản vay của BoL có lãi suất 4,5%/năm.

LA cũng đã ký MOU với Công ty Bảo hiểm Lào Việt bảo hiểm cho các máy bay này, dự kiến chiếc đầu tiên sẽ về Lào vào cuối tháng 10, chiếc tiếp theo sẽ tới Lào vào cuối tháng 11/2011. Hai chiếc Airbus này sẽ dùng cho đường bay mới công bố Viêng Chăn – Singapore (xem thêm BTKT số 6/2011) và thay thế ATR trên tuyến Viêng Chăn – Băng Cốc và Viêng Chăn – Hà Nội. Bên cạnh kế hoạch mở đường bay quốc tế mới sang Singapore dự kiến thực hiện từ tháng 11/2011, LA còn có kế hoạch mở đường bay tới Seoul vào đầu năm 2012, nghiên cứu khả năng bay liên Đông Dương nối Viêng Chăn-Siêm Riệp-TP.HCM.

Ngoài ra, LA vừa công bố, sẽ hạ giá vé các tuyến nội địa để thu hút khách và tăng thêm chuyến từ Viêng Chăn tới các tỉnh phía bắc, trong đó có Luang Prabang từ 3 chuyến hiện nay lên 4 chuyến/ngày. (Vientiane Times – bus., KPL 11, 12, 24, 25/8)

Đô thị mới tại Nongping, Viêng Chăn

            Thủ đô Viêng Chăn đang phát triển nhanh chóng và Chính phủ mong muốn phát triển khu vực Nongping thành một đô thị mới để thích ứng với sự phát triển và đáp ứng nhu cầu dân số ngày càng tăng, dự kiến 1,4 triệu người vào năm 2030. Ngày 26/8, Sở Giao thông Công chính đã tổ chức lễ tiếp nhận bộ tài liệu kế hoạch chi tiết của khu đô thị mới Nongping. Bộ tài liệu này sẽ đóng góp vào việc phát triển và tăng đầu tư vào Viêng Chăn. Chợ Thongkhankham dự kiến cũng được chuyển tới Nongping. Thay vào vị trí chợ hiện nay sẽ là một trung tâm thương mại hiện đại

Tháng 10/2010, Chính phủ đã thuê Công ty TNHH Cơ khí dân dụng Nikken Sekkei của Nhật Bản thực hiện điều tra và lập kế hoạch chi tiết khu vực Nongping trên diện tích 1.930 héc-ta tại Quận Chanthaboury với chi phí 7 tỉ kíp. Việc điều tra nhằm xây dựng hồ sơ KT-XH, kế hoạch sử dụng đất, hạ tầng cơ sở, sa bàn cho việc phát triển tổng thể khu vực này. (Vientiane Times – 29/8)

            Chính phủ “tháo ngòi” cuộc chiến về tiếp thị viễn thông

            Mấy năm gần đây, các công ty viễn thông tại Lào đã lao vào một cuộc cạnh tranh ác liệt, buộc Chính phủ Lào phải hành động để chấm dứt cuộc chiến nhằm giành giật khách hàng này. Ngày 16/8, Chánh Văn phòng Bộ Bưu chính - Viễn thông Phonexay Phommapanya cho biết, Bộ này đã chỉ thị cho các công ty viễn thông hoạt động tại Lào phải ngừng các hoạt động khuyến mại đặc biệt như dịch vụ gọi, nhắn tin miễn phí, tặng sim miễn phí, v.v. nhằm thi hành chặt chẽ hơn các quy định về thị trường viễn thông và đảm bảo các chiến dịch tiếp thị phải công bằng, hợp lý. Bộ này sẽ theo dõi chặt chẽ và xử phạt các công ty viễn thông không tuân thủ quy định. Bộ Bưu chính-Viễn thông có quyền quy định mức các phí dịch vụ để bảo vệ quyền lợi của người dân, của Chính phủ và của nhà đầu tư. Sự can thiệp của Chính phủ về giá dịch vụ viễn thông không phải nhằm hạn chế khả năng tiếp thị của các công ty viễn thông. Ông Phonexay cho biết thêm, thời gian qua Chính phủ đã bị ảnh hưởng bởi hoạt động yếu kém của các công ty viễn thông do các công ty này thu nhập ít, do đó đóng thuế ít.

Số lượng người sử dụng điện thoại di động tại Lào đã tăng đáng kể trong những năm qua nhờ sự cạnh tranh mạnh mẽ trong lĩnh vực viễn thông. Hiện có khoảng 5,4 triệu thuê bao điện thoại di động tại Lào, bằng 83% dân số 6,5 triệu người. Mạng điện thoại di động đã phủ sóng tới 6.712 bản làng trên toàn quốc.

Hiện Lào có 4 công ty viễn thông hoạt động gồm Lao Telecom, Công ty Viễn thông Lào (ETL), Star Telecom và Vimpel (mua lại cổ phần trong công ty Tigo từ Millicom International Cellular). Công ty Thaicom vừa thông báo đang xem xét rút khỏi lĩnh vực viễn thông tại Lào và Cămpuchia vì nguồn thu bị giảm mạnh do cạnh tranh. (Vientiane Times Bus. – 17/8)

Thaicom đang xem xét rút khỏi Lào

            Chính phủ Lào có thể phải tìm một đối tác khác trong liên doanh Lao Telecom Co. (LTC) trong thời gian tới để thay cho Thaicom vì công ty này đang xem xét dừng và rút toàn bộ hoạt động kinh doanh khỏi Lào. CEO mới của Thaicom, bà Suphajee Suthumpun đầu tháng 8/2011 cho biết, Thaicom đang xem xét chấm dứt hoạt động kinh doanh điện thoại di động tại Lào và Campuchia vì triển vọng ảm đạm và cạnh tranh cắt cổ tại hai thị trường này.

Hiện vẫn tồn tại 3 khả năng: rút lui toàn bộ, rút khỏi 1 thị trường hoặc giữ nguyên. Quyết định sẽ được đưa ra trong thời gian tới. Hoạt động kinh doanh không hiệu quả là lý do chính dẫn tới việc xem xét chấm dứt hoạt động tại đây. Thu nhập từ dịch vụ điện thoại của Thaicom từ hai thị trường trong quý II/2011 chỉ đạt 9 triệu USD, giảm 26% cùng kỳ 2010 do việc từ đầu năm 2011 các nhà cung cấp điện thoại di động của 3 nước cùng nhau giảm cước phí sử dụng không gian cho khách hàng nhằm thu hút thêm khách hàng và cải thiện kinh doanh.

LTC được thành lập từ năm 1996 và là 1 trong 4 công ty cung cấp dịch vụ điện thoại di động tại Lào (Thaicom giữ 49% cổ phần, 51% của Chính phủ Lào). Mặc dù đạt mức tăng trưởng theo năm 12,7% về số thuê bao (vào thời điểm tháng 6/2011) và vẫn chiếm thị phần hàng đầu tại Lào, LTC đang phải đối diện với cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ. (Vientiane Times – bus. 15/8)

Xuất khẩu hàng may mặc tăng

Xuất khẩu hàng may mặc của Lào đã tăng nhanh sau khi Liên hiệp Châu Âu (EU) nới lỏng hạn chế nhập khẩu cho các nước chậm phát triển. Ngày 29/8, Chủ tịch Hiệp hội May mặc Lào Onesy Boutsivongsackd cho biết, giá trị hàng may mặc xuất khẩu đã đạt 100 triệu USD trong 6 tháng đầu năm tài chính hiện nay, tăng 29% so cùng kỳ năm trước, chủ yếu nhờ vào việc tăng hàng xuất khẩu sang thị trường EU.

Việc tăng chi phí lao động tại Trung Quốc và các nước Châu Á khác đã thúc đẩy các nhà sản xuất hàng may mặc của Trung Quốc và Nhật Bản chuyển cơ sở sản xuất sang Lào để tận dụng giá nhân công thấp. Tuy nhiên, do đơn hàng tăng nhiều đã nẩy sinh vấn đề thiếu nhân công bởi giá nhân công ở Lào thấp nên lao động rời bỏ ngành may mặc tại Lào sang Thái Lan làm việc để kiếm công cao hơn. Công đoàn, Bộ Lao động & Phúc lợi Xã hội cùng với NLCCI đề nghị tăng lương tối thiểu, nhưng vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng.

Để giải quyết vấn đề này, các cơ quan liên quan cần phải xây dựng trường đào tạo nghề may mặc để giúp đào tạo đội ngũ lao động có tay nghề nhằm tăng năng suất lao động.

Theo số liệu của Hiệp hội, giá trị hàng may mặc xuất sang Mỹ chiếm 17%, sang Nhật Bản chiếm 3,3%, còn lại là EU.

Tuy nhiên, tại thị trường trong nước ngành công nghiệp may mặc lại không đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng Lào, nhất là quần áo đồng phục cho học sinh. Thị trường này lại đang nhường chỗ cho những sản phẩm sản xuất tại Thái Lan và Việt Nam. Lý do của việc này, theo ông Onesy, là do các nhà sản xuất không có thương hiệu của riêng mình. Hầu hết trong số họ phải thực hiện theo đơn hàng nước ngoài. Để giải quyết vấn đề, các doanh nghiệp phải xem xét kỹ các vấn đề liên quan, bao gồm cả khuyến khích thuế doanh thu (10%) vì với mức thuế hiện nay, hàng hóa của họ không cạnh tranh được. (Vientiane Times –bus. 30, 31/8)

Sẽ bán 30% cổ phần của ETL

Chính phủ Lào có kế hoạch bán 30% cổ phần của Doanh nghiệp Viễn thông Lào (ETL), coi đó như là một nỗ lực để cấu trúc lại doanh nghiệp do nhà nước quản lý. Ngày 19/8 Tổng Giám đốc ETL Khammouane Xomsihapanya cho biết, ETL đang chuẩn bị chào bán lần đầu ra công chúng (IPO) vào khoảng giữa tháng 9/2011. ETL đã đăng ký là một công ty công chúng từ ngày 11/7 và dự kiến niêm yết trên LSX vào 11/11/2011 sau khí bán 30% cổ phần của Chính phủ ra công chúng (5% cổ phần sẽ bán cho nhân viên, 15% bán cho các nhà đầu tư trong nước, 10% bán cho nhà đầu tư nước ngoài). Chính phủ vẫn giữ 70% cổ phần còn lại. 23 triệu cổ phiếu ETL sẽ được bán với giá không chính thức 4.500 kíp/cổ phiếu.

ETL hiện có vốn thị trường 260 tỉ kíp, 960.000 thuê bao, chiếm 35% thị phần viễn thông tại Lào. 70% thu nhập của ETL đến từ các thuê bao di động, 30% còn lại đến từ điện thoại cố định và các dịch vụ kết nối quốc tế. (Vientiane Times – bus. 23/8)

Thủy điện Nam Ngum II bắt đầu bán điện

            Ngày 24/8, Giám đốc điều hành Công ty dịch vụ Ratch-Lào Jatuporn Soparaksa cho biết, nhà máy thủy điện Nam Ngum II có công suất 615 MW đã bắt đầu bán điện sang Thái Lan, nhưng việc bán chính thức sẽ được làm lễ công bố vào cuối năm 2011. Hiện nay, thủy điện Nam Ngum II đã hoàn thành 90% và đã vận hành thử năm 2010.

            4 nhà máy thủy điện do Công ty dịch vụ Ratch-Lào đầu tư là Nam Ngum II, Nam Ngum III, nhiệt điện Hongsa và Se Pien-Se Nam Noi. Nam Ngum III có công suất 440 MW, nhiệt điện Hongsa công suất 1.878 MW, Se Pien-Se Nam Noi công suất 390 MW. (KPL – 26/8)

Sẽ huỷ bỏ 4 dự án thuỷ điện tại tỉnh Saravan

            Chính quyền tỉnh Saravan sẽ huỷ bỏ 4 trong số 9 dự án thuỷ điện quy mô nhỏ mà đã dự kiến trong kế hoạch, do các dự án này không có tiến triển gì trong 18 tháng qua sau khi đã ký được MOU, gồm: Houay Rai, Houay Saloung, Houay Namsay 2 và Houay Namsay 3. Mỗi dự án có công suất từ 2-5 MW, vốn đầu tư dự kiến là 23 tỷ kíp/MW (3 triệu USD). Chính quyền tỉnh sẽ giao 4 dự án này cho các nhà đầu tư khác nếu họ quan tâm.

Có 2 trong số 9 dự án trong kế hoạch, do các nhà đầu tư địa phương đầu tư, đang tiến triển tốt, hiện trong quá trình thực hiện MOU và chuẩn bị ký Hợp đồng Phát triển Dự án (PDA) là Houay Kapeu 2 và Houay La-ai, công suất mỗi dự án là 3,5–5 MW. 3 dự án khác là Houay Kapeu1, Xeset Banbaeng và Houay Por cũng đang tiến triển tốt, vừa ký được PDA; mỗi dự án có công suất lắp đặt 5 MW. Dự án Houay Por có vốn đầu tư 134 tỷ kíp (16,7 triệu USD), dự kiến sẽ khởi công xây dựng vào cuối năm 2011 và hoàn thành vào năm 2015.

            Theo nghiên cứu ban đầu, tỉnh Saravan có khoảng 17-18 dự án thuỷ điện quy mô nhỏ. Tỉnh có thể có thêm nhiều nhà máy thuỷ điện nữa vì tỉnh có nhiều sông suối chưa được nghiên cứu. Hiện tỉnh có 2 nhà máy thuỷ điện quy mô vừa là Xeset 1 (công suất 45 MW) và Xeset 2 (76 MW) sản xuất điện phục vụ nhu cầu của tỉnh và xuất khẩu sang Thái Lan. Tỷ lệ số hộ gia đình được cung cấp điện hiện nay của tỉnh là 68%.Nguồn điện cung cấp từ các nhà sản xuất địa phương và nhập khẩu từ Việt Nam. (Vientiane Times – 11/8)

LÀO – VIỆT NAM

Xuất nhập khẩu 6 tháng đầu năm 2011

            Số liệu chính thức cho thấy, kim ngạch thương mại hai chiều 6 tháng đầu năm 2011 đạt 349,8 triệu USD, tăng 65,8% so cùng kỳ năm 2010, trong đó Việt Nam xuất sang Lào đạt 121,55 triệu USD, tăng 34,9%, nhập khẩu từ Lào đạt 228,21 triệu USD, tăng tới 88,6%. Dự kiến cả năm có thể đạt 800 triệu USD. (ĐSQ Việt Nam tại Lào)

Cấp phép khai thác kali cho Việt Nam

            Ngày 19/8, Bộ Năng lượng – Mỏ và Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) đã họp nghe báo cáo khả thi về dự án khai thác muối kali tại Khăm Muộn, sẽ được triển khai thực hiện trên diện tích 10 km², thiết kế với công suất 320.000 tấn kali/năm. Báo cáo này cho biết, Vinachem sẽ cần 4 năm để xây dựng dự án trị giá 377 triệu USD, sử dụng công nghệ hiện đại nhất và thân thiện môi trường.

Khi đi vào hoạt động, dự án sẽ tạo ra hàng nghìn việc làm, đáp ứng đủ lượng phân lân cho Việt Nam và Lào, giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu nguyên liệu của Việt Nam (khoảng 1,2 triệu tấn/năm) (KPL 24/8)

Phân bón Việt Nam sang Lào

Công ty cổ phần Phân bón và Hóa chất Dầu khí miền Trung đã ký hợp đồng ủy thác cho Công ty xuất nhập khẩu Dược phẩm Thepnimid làm đại lý phân phối phân bón hóa học tại Lào và Đông Bắc Thái Lan. Ngày 26/8 đã chính thức khai trương chi nhánh tại Viêng Chăn.

Tại Lào, phân hóa học sẽ được bán ở Viêng Chăn, Sayaboury, tỉnh Viêng Chăn, Khăm Muộn Borikhamxay, Savanakhet và Champassak.

Công ty XNK Dược phẩm Thepnimid có sản phẩm chè vàng xanh (Green Gold Tea) bán tại thị trường Lào và xuất sang Việt Nam. (KPL 29/8)

Lao-Viet Bank đầu tư 4,3 triệu USD vào công nghệ

            Ngày 5/8, tại Viêng Chăn, Ngân hàng liên doanh Lào-Việt (LVB) và Tập đoàn FPT đã ký hợp đồng lắp đặt hệ thống Core Banking nhằm đáp ứng các yêu cầu về hiện đại hoá trong hoạt động dịch vụ ngân hàng. Tổng Giám đốc LVB, ông Nguyễn Kim Diệu cho biết, dự án Core banking của ngân hàng có tổng mức đầu tư 4,3 triệu USD sẽ giúp LVB nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, tiết kiệm chi phí và cung cấp các sản phẩm, dịch vụ hiện đại.

Thành lập năm 1999, LVB đã trở thành biểu tượng của mối quan hệ hợp tác đầu tư giữa hai nước. Trong 12 năm qua, LVB đã đạt tăng trưởng bình quân hàng năm trên 25%. Tính đến cuối tháng 6/2011, tổng tài sản của LVB đã đạt trên 330 triệu USD, tăng gấp 30 lần so với những năm đầu thành lập. (Vientiane Times Bus., KPL – 9/8)

LÀO – CÁC NƯỚC

Lào – Trung Quốc

Lào – Trung ký 11 thỏa thuận hợp tác

            Trong chuyến thăm Lào từ 18-19/8, ông Chu Vĩnh Khang, Ủy viên thường trực Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch Ủy ban Chính Pháp đã hội đàm với Thường trực Bộ Chính trị Bounnhang Vorachit. Trong buổi gặp Thủ tướng Thongsing Thammavong, hai bên đã thảo luận sâu về hợp tác an ninh, thực thi luật pháp, kiểm soát ma túy và quản lý biên giới nhằm đóng góp vào ổn định an ninh, chính trị và xã hội của hai nước. Ông Chu Vĩnh Khang phát biểu, hai nước cần mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực xây dựng hạ tầng, xây dựng xuyên biên giới và công tác giảm nghèo.

Nhân chuyến thăm, hai bên đã ký 11 thỏa thuận hợp tác gồm: (1) Thỏa thuận bàn giao thiết bị của đoàn cho Văn phòng Trung ương Đảng Lào; (2) Hiệp định hợp tác kinh tế - kỹ thuật giữa Chính phủ hai nước; (3) Thỏa thuận Trung Quốc cung cấp thiết bị cho kiểm soát ma túy trị giá 10 triệu NDT (1,56 triệu USD) và cung cấp thiết bị an ninh trị giá 3 triệu NDT (470.000 USD); (4) Thỏa thuận Trung Quốc cung cấp 150 triệu NDT (23,5 triệu USD) viện trợ không hoàn lại cho Chính phủ Lào; (5) Thỏa thuận Trung Quốc giúp Lào 450 triệu NDT (70,3 triệu USD) xây dựng trung tâm hội nghị quốc tế; (6) Thỏa thuận hợp tác giữa Bộ KH-ĐT với Ngân hàng Trung Quốc; (7) Thỏa thuận chia sẻ cổ phần tại dự án thủy điện Nam Ou, (8) Thỏa thuận Trung Quốc cho Chính phủ Lào vay không lãi 50 triệu NDT (7,8 triệu USD), (9) Thỏa thuận cho vay xây dựng đường truyền tải điện từ dự án thủy điện Xeset tới tỉnh Salavan hoặc nâng cấp đường truyền tải điện tại Viêng Chăn; (10) Thỏa thuận về nhượng quyền khai thác đối với dự án thủy điện Nam Ngiep 2; (11) Thỏa thuận về dự án xây dựng cầu qua sông Mê Công tại huyện Pakbaeng và nâng cấp sân bay Xiêng Khoảng. (Vientiane Times – 20/8)

Lào nằm trong tốp 10 điểm đầu tư mới của Trung Quốc

            Trên website của Bộ Thương mại Trung Quốc, Lào nằm trong tốp 10 điểm đầu tư mới của Trung Quốc. Lào đứng thứ 3 trong tốp này (9 nước khác gồm Ấn Độ, Hồng Kông, Pakistan, Kasakhastan, Bahamas, Malaysia, Angola, Nigeria và Algeria). Từ tháng 1-5/2011, tổng vốn đầu tư mới của Trung Quốc ra nước ngoài đạt 55,98 tỷ USD, tăng 23,2% so với cùng kỳ năm trước, trong đó đầu tư tại tốp 10 nước và khu vực lên tới 29,13 tỷ USD, chiếm 52,1% tổng vốn đầu tư mới ra nước ngoài.

Theo tham tán Công sứ về kinh tế và thương mại Đại sứ quán Lào tại Trung Quốc Khampanh Sengthongkham, khai khoáng và thuỷ điện đã và đang là những lĩnh vực hấp dẫn nhất đối với các nhà đầu tư Trung Quốc tại Lào. Phát triển hạ tầng cơ sở cũng là một lĩnh vực đang nổi lên cho đầu tư của Trung Quốc với dự án đường sắt cao tốc Trung-Lào hiện đang trong quá trình hoàn thành việc chuẩn bị.

Trong chuyến thăm Trung Quốc từ ngày 22-24/8, Bộ trưởng Thongloun cho biết, trợ giúp cũng như đầu tư của Trung Quốc cho Lào tăng trong những năm gần đây và vẫn còn tiềm năng mở rộng hơn nữa.

Kể từ năm 2000 đến nay, đầu tư của Trung Quốc vào Lào tăng đáng kể, đạt 2,71 tỉ USD, đứng thứ hai sau Việt Nam. Các dự án FDI của Trung Quốc tập trung vào phát triển thủy điện, khai khoáng, xây dựng các trung tâm thương mại, ngân hàng, khách sạn – nhà hàng, trồng cây cao su và viễn thông. Theo Đại sứ quán Lào tại Trung Quốc, hiện có hơn 1.000 học sinh và cán bộ đang học tại Trung Quốc. (Vientiane Times – 25/8 & bus.18/8)

Bước tiến mới trong phát triển mỏ bauxite

            Công ty Tài nguyên Úc-Trung (Sino Australian Recources – SAR), nhà đầu tư dự án khai thác bauxite tại cao nguyên Baulaven thuộc tỉnh Saravan đã ký MOU với Công ty TNHH Cơ khí xây dựng nước ngoài (FECC) thuộc Tập đoàn Công nghiệp kim loại màu của Trung Quốc để bán cho công ty này 600.000 tấn nhôm/năm. Dự kiến SAR sẽ ký thỏa thuận mua bán 20 triệu tấn nhôm với FECC. Thỏa thuận trên đã giúp kết thúc vòng đàm phán đầu tiên cho 3 khu vực quan trọng để xây dựng nhà máy tinh chế quặng nhôm thành alumina tại Lào.

Bước ngoặt cho dự án này là việc ký được thỏa thuận với Tổ hợp Ngân hàng Minsheng của Trung Quốc để cung cấp 70% kinh phí cho dự án. 30% còn lại là vốn của SAR.

Ord River Recources và Tập đoàn Công nghiệp kim loại màu chiếm 61% quyền lợi trong dự án bauxite dự kiến sẽ huy động vốn đầu tư khoảng 180-200 triệu USD để trở thành dự án alumina lớn thứ hai trên thế giới thông qua việc chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng vào cuối năm nay hoặc đầu năm 2012. (Vientiane Times – bus. 10/8)

Lào – Hàn Quốc

Ký dự án sản xuất thiết bị điện

            Ngày 24/8, Công ty Cơ khí Daekwang của Hàn Quốc đã ký hợp đồng với Công ty Xây lắp Điện của Nhà nước sản xuất cầu dao, biến áp và cáp điện trị giá 50 triệu USD. Dự án sẽ xây dựng một nhà máy và dây chuyền thiết bị sản xuất tại Km19, đường Thaduea, Viêng Chăn. Việc xây dựng sẽ bắt đầu vào năm 2012 và dự kiến mất 6 tháng; sau đó sẽ đưa vào sản xuất ngay sau khi hoàn thành.

            Toàn bộ vốn đầu tư của phía Hàn Quốc, trong đó cả chi phí đào tạo khoảng 100 nhân viên làm việc tại hiện trường. Phía Lào cung cấp đất, nhân viên và các điều kiện khác. Thời hạn dự án là 20 năm và có thể được gia hạn. Chính phủ sẽ nhận được 20% lợi nhuận. Sản phẩm sẽ suất sang các Hàn Quốc và Nhật Bản, nơi phía Hàn Quốc đã có thị trường và trong tương lai là các nước láng giềng của Lào. (Vientiane Times – 25/8)

Lào – Malaysia

Quan hệ kinh tế Lào-Malaysia

            Thương mại hai chiều giữa Lào và Malaysia tiếp tục tăng. Đại sứ Malaysia tại Lào Dato Than Tai Hing gần đây phát biểu nhân dịp Quốc khánh Malaysia, tổng thương mại của Malaysia với Lào tăng 14,9% trong năm 2010, đạt 17,33 triệu USD. Giá trị đầu tư của Malaysia tại Lào từ năm 2000-2010 đạt 165 triệu USD, hầu hết vào các lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, du lịch, giáo dục, xây dựng, nông nghiệp, thương mại và tư vấn.

            Trong lĩnh vực du lịch, lượng du khách của Malaysia thăm Lào đạt 15.000 người vào năm 2010, tăng 11% so với năm 2009. Trong khi đó, có tới 38.000 khách Lào du lịch Malaysia năm 2010, tăng 8,57% so với năm 2009. (Vientiane Times – bus. 31/8)

Lào - Mỹ

Mỹ tiếp tục giúp ngăn chặn dịch bệnh

            Ngày 05/8, Trung tâm Ngăn chặn và Kiểm soát Dịch bệnh của Mỹ (USCDC) đã ký với Bộ Y tế (MOH) và Bộ Nông Lâm Lào (MAF) MOU lần thứ hai, theo đó USCDC tiếp tục giúp Lào trong việc ngăn chặn dịch bệnh cho 5 năm tiếp theo. USCDC có các hoạt động giúp MOH và MAF từ tháng 5/2006 thông qua ĐSQ Mỹ tại Lào với sự trợ giúp kỹ thuật và cung cấp tài chính của Tổ chức Y tế thế giới WHO.

            Tới nay, USCDC đã giúp Lào hơn 7 triệu USD trong việc ngăn chặn và khả năng phát hiện dịch bệnh, đặc biệt liên quan tới cúm gia cầm, trợ giúp kỹ thuật trong việc kiểm soát bệnh cúm theo mùa, chương trình tăng cường hiểu biết HIV.AIDS, tiêm chủng cho bà mẹ mang thai và trẻ em. (Vientiane Times – 8/8)

Các nhà đầu tư Mỹ tìm cơ hội tại Lào

Ngày 30/8 đã diễn ra hội thảo với phái đoàn kinh doanh của Mỹ tới Lào để tìm kiếm cơ hội đầu tư. Bộ trưởng Kế hoạch Đầu tư Somdy Douangdy cho biết, số lượng các nhà kinh doanh tham gia chuyến đi lần này lên tới 40, gấp đôi chuyến thăm lần trước vào năm 2006. Đoàn kinh doanh Mỹ sang Lào lần này sẽ gặp gỡ các doanh nghiệp nước ngoài, các quan chức Chính phủ Lào. Họ bao gồm các đại diện tại các Phòng Thương mại Mỹ tại Thái Lan, Việt Nam, Singapore và các công ty lớn như Coca-Cola, GE, Citibank. Một trong những nhiệm vụ của đoàn kinh doanh Mỹ là tăng trao đổi thương mại giữa hai nước.

Thương mại hai nước năm 2007 đạt 25,4 triệu USD, 2008 đạt 62 triệu USD và tăng lên 71 triệu USD vào năm 2010. Năm 2009, Mỹ đã đưa Lào ra khỏi danh sách đen thương mại, mở đường cho các khoản vay của Mỹ cho các công ty kinh doanh tại Lào.

Bộ trưởng Somdy cho biết, hiện có nhiều dự án đầu tư của Mỹ đang triển khai tại Lào, hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, xây dựng, khách sạn và ngân hàng, may mặc, sản xuất hàng thủ công, chế biến gỗ, giáo dục và dịch vụ tư vấn. Tổng giá trị các dự án này lên tới nhiều triệu USD.  (Vientiane Times - 31/8)

Lào - ADB - WB

Lào và ADB, WB họp kiểm điểm hợp tác

            Ngày 17-18/8, các quan chức Chính phủ Lào cùng với ADB và WB đã tiến hành cuộc họp hàng năm kiểm điểm lại việc thực hiện các hồ sơ hỗ trợ Lào và đề cập tới những vấn đề phát sinh cũng như đẩy mạnh hiệu quả quá trình thực hiện dự án, đóng góp vào sự hiệu quả viện trợ tổng thể tại Lào. ADB Lào cho biết, cuộc họp hàng năm lần này là cơ hội để đánh giá hiện trạng hồ sơ hỗ trợ tài chính của hai tổ chức tài chính này cũng như phân tích việc thực hiện Chương trình Hành động chung được thông qua năm 2010. Thống nhất rằng các bên đã đạt được nhiều tiến bộ trong thời gian qua, cuộc họp bàn cách nâng cao thực tiễn quản lý tài chính để đảm bảo minh bạch hơn nhằm nâng cao hiệu quả viện trợ tổng thể tại Lào. Cuộc thảo luận cung cấp dữ liệu và cơ sở cho các bộ ngành liên quan tham khảo trong việc nâng cao hơn nữa hoạt động của các dự án do ADB và WB tài trợ.

Theo Báo cáo chung về Hồ sơ Quốc gia 2011 (JCPR-2011), hai tổ chức tài chính này đã hỗ trợ tài chính trị giá 770 triệu USD cho các dự án thực hiện tại Lào dưới hình thức viện trợ không hoàn lại và cho vay. JCPR hàng năm của ADB và WB được thực hiện hàng năm kể từ năm 2005. Cơ sở, thông tin của JCPR-2011 sẽ đóng góp cho việc xây dựng chiến lược hợp tác 2012-2016 (của ADB) và 2011-2015 (của WB) với Lào. Dữ liệu của JCPR-2011 còn góp phần vào việc hoàn tất kế hoạch hoạt động kinh doanh cho giai đoạn 2012-2014 và đẩy mạnh việc xử lý dự án thông qua các bài học rút ra từ những năm qua. Ngoài ra, JCPR-2011 còn giúp Chính phủ Lào tăng cường thu xếp thực hiện ODA và nâng cao năng lực tại cấp tỉnh để tạo ra kết quả tốt hơn khi thực hiện dự án. (Vientiane Times, KPL - 18/8)

ADB hỗ trợ phát triển Bắc Lào

            ADB đã thông qua khoản viện trợ hơn 23 triệu USD để triển khai các dự án tại 4 tỉnh Bắc Lào. Dự án có tên “Phát triển Hạ tầng Nông thôn phía Bắc” (NRI) sẽ được triển khai trong 5 năm (2011-2015) tại 4 tỉnh Bokeo, Luang Namtha, Phongsaly và Oudomxay, bao gồm 25 tiểu dự án tập trung vào phát triển các khu vực thuỷ lợi mới và hạ tầng cơ cở, sửa chữa các thiết bị thuỷ lợi hỏng, cũ và nâng cấp đường sá tại vùng nông thôn và hẻo lánh. Dự án đặc biệt chú trọng tới cung cấp hạ tầng cơ sở cho các nhóm dân tộc thiểu số - những người đang chịu nhiều khó khăn, thiếu thốn do ở vùng sâu, vùng xa.     Chính phủ Lào đóng góp thêm 1,2 triệu USD vào dự án, chưa kể khoản đóng góp 500.000 USD bằng lao động địa phương.

            Ước tính có khoảng 800.000 người sống trong khu vực dự án, trong đó 33% là những người sống dưới mức nghèo. Tại Bắc Lào, đa số cộng đồng nghèo nhất sống ở vùng núi cao, chiếm khoảng 40% dân số. (Vientiane Times – 4/8)

Lào – UN

Lào và UN hoàn tất tài liệu UNDAF

            Ngày 09/8/2011, Chính phủ Lào và Nhóm các cơ quan Quốc gia Liên hợp quốc (LHQ) đã họp tham vấn lần thứ ba để thảo luận cho việc hoàn thành và đưa vào thực hiện Kế hoạch Hành động Khuôn khổ trợ giúp Phát triển của LHQ (UNDAF) 2012-2015. Kế hoạch hành động UNDAF là tài liệu chiến lược và lập kế hoạch hành động của LHQ nhằm hỗ trợ Chính phủ Lào thực hiện NSEDP-7, hoàn thành MDGs vào năm 2015, đưa Lào khỏi danh sách LDC vào năm 2020.

            Việc xây dựng UNDAF được khởi động từ đầu năm 2010 và đã trải qua 3 cuộc họp tham vấn. Chính phủ Lào và nhóm các cơ quan LHQ đã thống nhất được 10 lĩnh vực, bao gồm tăng trưởng kinh tế liên tục và bền vững, điều hành đất nước, đầu tư phát triển nguồn nhân lực, quản lý tài nguyên thiên nhiên và UXO, an ninh lương thực và dinh dưỡng, giáo dục, y tế, ngăn chặn và kiểm soát HIV/AIDS, biến đổi khí hậu. Cuộc họp tham vấn lần thức ba thảo luận để xác định cụ thể đâu là nơi mà LHQ có thể giúp một cách tốt nhất cho các nỗ lực phát triển của Chính phủ. Trong thời gian 4 năm, các cơ quan của LHQ dự kiến sẽ chi hàng trăm triệu USD cho việc thực hiện UNDAF. (Vientiane Times, KPL - 10/8)

Lào – NGOs

Mỗi năm NGOs viện trợ 15 triệu USD cho các hoạt động giáo dục tại Lào

Hơn 50 tổ chức phi chính phủ (NGOs) và Hiệp hội phi lợi nhuận (NPAs) đang cung cấp mỗi năm 15 triệu USD cho triển khai các hoạt động giáo dục tại Lào cho đến năm 2015. Số tiền này sẽ được sử dụng để triển khai các chương trình giáo dục chất lượng tại Thủ đô Viêng Chăn và tất cả 17 tỉnh trên cả nước.

Ngày 8/9, tại Viêng Chăn, các đại diện NGOs và NPAs cùng Bộ Giáo dục và Thể thao Lào đã tổ chức Diễn đàn hàng năm lần thứ nhất để thảo luận các biện pháp nhằm cải thiện giáo dục tại Lào, giúp thu hẹp khoảng cách về giáo dục giữa Lào với các nước láng giềng. (KPL – 9/8)

Lãi suất cho vay có tín hiệu giảm

Ngày 26/8, Ngân hàng Nhà nước đã họp với lãnh đạo các ngân hàng thương mại lớn tại Hà Nội để tập trung bàn về định hướng giảm lãi suất cho vay VND xuống 17%-19%/năm vào tháng 9 tới. Tại cuộc họp, Ngân hàng Nhà nước tái khẳng định thông điệp hạ lãi suất cho vay nói trên; bàn về định hướng sửa đổi Thông tư 13 và Thông tư 19 về các tỷ lệ an toàn trong hoạt động của các tổ chức tín dụng; tiếp tục duy trì cơ chế trần lãi suất huy động VND 14%/năm.

Trong xu hướng giảm dần lãi suất đầu ra về 17-19% như tinh thần cuộc họp với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại đang lên kế hoạch thực hiện cam kết. Đối tượng hướng đến phần lớn là những doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp xuất nhập khẩu và nông nghiệp nông thôn. Lần này, không chỉ các ngân hàng quốc doanh, nhiều ngân hàng thương mại cũng đang vào cuộc nới lãi suất đầu ra thấp xuống.

Trong thời gian tới, doanh nghiệp có thể tiếp cận tín dụng với lãi suất 17-19%/ năm. Về khả năng này, ông Lê Đức Thọ, Phó Giám đốc Vietinbank cho rằng, có nhiều yếu tố thuận lợi hỗ trợ cho đà giảm này. Lạm phát - cơ sở để kiểm soát lãi suất - đang có dấu hiện được kiềm chế tốt, tốc độ tăng trưởng tín dụng chậm lại do nhu cầu vay mượn của doanh nghiệp giảm xuống vì tiêu thụ hàng hóa khó, chi phí vốn tăng là hai yếu tố có thể khiến lãi đầu ra hạ nhiệt. Thêm vào đó là thanh khoản liên ngân hàng hiện nay khá tốt, lãi suất thị trường này giảm nhiệt so với thị trường một nên hoàn toàn có khả năng tác động giảm lãi cho vay.

Giảm lãi suất đầu ra cũng đang được nhiều nhà băng hưởng ứng, bước đầu, giảm lãi suất ưu tiên đối với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, xuất nhập khẩu hay các mục đích như phát triển nông nghiệp, nông thôn. Riêng tín dụng phi sản xuất dồn cho chứng khoán, bất động sản... vẫn có thể bị siết. Công bố mới nhất của Ngân hàng Nhà nước trong tuần từ 13/8 đến 19/8, mặt bằng lãi suất cho vay sản xuất kinh doanh thông thường còn 17-17,5% một năm (kỳ hạn ngắn) và 18-19% (dài hạn). Vay nông nghiệp nông thôn và xuất khẩu, lãi suất thấp hơn khoảng 1,5% một năm. ((vneconomy.com.vn – 26/8; ebank.vnexpress.net)

Nhiều sản phẩm công nghiệp ôtô được ưu tiên phát triển

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vừa ký Quyết định số 1483/QĐ-TTg ban hành danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên phát triển. Theo đó, ngành sản xuất, lắp ráp ôtô có 11 nhóm sản phẩm được ưu tiên phát triển, bao gồm: Động cơ và chi tiết động cơ, hệ thống bôi trơn, hệ thống làm mát, hệ thống cung cấp nhiên liệu, khung - thân vỏ - cửa xe, hệ thống treo, bánh xe, hệ thống truyền lực, hệ thống lái, hệ thống phanh và các linh kiện điện - điện tử.

Bên cạnh ngành ôtô còn có 5 ngành khác được ưu tiên phát triển nhiều nhóm sản phẩm công nghiệp hỗ trợ. Trong đó, ngành dệt may có 5 nhóm sản phẩm được ưu tiên như xơ thiên nhiên, xơ tổng hợp, vải, hóa chất và phụ liệu ngành may. Ngành da giầy có 6 sản phẩm ưu tiên phát triển là da thuộc, vải giả da, đế giầy, hóa chất thuộc da, da muối và chỉ may giầy. Ngành điện tử - tin học có 6 nhóm sản phẩm, gồm: linh kiện điện tử - quang điện tử cơ bản, linh kiện thạch anh, vi mạch điện tử, vật liệu sản xuất linh kiện điện tử, linh kiện phục vụ công nghiệp lắp ráp sản phẩm điện tử và pin dùng cho máy tính xách tay, điện thoại di động. Ngành cơ khí chế tạo có 5 nhóm sản phẩm, gồm: khuôn mẫu và đồ gá, dụng cụ - dao cắt, phụ tùng máy gia công cơ khí và phụ tùng máy hàn, dụng cụ đo lường và kiểm tra dùng trong cơ khí, các chi tiết máy.

Ngoài ra, còn có 5 nhóm sản phẩm thuộc ngành công nghiệp hỗ trợ cho công nghiệp công nghệ cao được ưu tiên phát triển. Đó là các nhóm sản phẩm khuôn mẫu, các loại chi tiết cơ khí tiêu chuẩn chất lượng cao, các loại linh kiện điện tử và vi mạch điện tử để phát triển các thiết bị, các cụm linh kiện và phụ tùng cho hệ thống thiết bị sản xuất điện năng từ năng lượng mới và năng lượng tái tạo, các loại chi tiết nhựa chất lượng cao.

Quyết định 1483 nêu rõ, các dự án sản xuất những sản phẩm nằm trong danh mục này sẽ được xem xét áp dụng cơ chế hỗ trợ thích hợp theo quy định tại Quyết định 12/2011/QĐ-TTg ngày 24/02/2011 của Thủ tướng về chính sách phát triển một số ngành công nghiệp hỗ trợ. Nhà nước sẽ tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đầu tư phát triển công nghiệp hỗ trợ, khuyến khích phát triển thị trường, hạ tầng cơ sở, hỗ trợ khoa học và công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và hỗ trợ tài chính… (vneconomy.com.vn – 31/8)

Bác bỏ cáo buộc sai lệch về ngành gỗ Việt Nam

Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Vifores) đã có công văn gửi tới tổ chức EIA, Tổng cục Môi trường của EU, đại diện EU tại Hà Nội, chính thức lên tiếng bác bỏ các cáo buộc sai sự thật của Tổ chức Điều tra môi trường (EIA) đối với các doanh nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu của Việt Nam. Về phía các công ty của Việt Nam bị cáo buộc đều đã có đơn thư bác bỏ các kết luận không chính xác này.

Tại buổi họp báo chiều 31/8, ông Nguyễn Tôn Quyền, Tổng thư ký Vifores đã khẳng định, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn nhập khẩu gỗ có nguồn gốc hợp pháp từ Lào và gỗ nhập khẩu từ Lào không sử dụng để sản xuất các sản phẩm gỗ xuất khẩu vào thị trường Mỹ và EU.

Ngày 28/7 Tổ chức Điều tra môi trường (EIA) - một NGO có trụ sở tại Anh - đã tổ chức họp báo tại Bangkok (Thái Lan) công bố kết luận điều tra, cáo buộc Công ty Hợp tác kinh tế Quân khu 4 và 5 doanh nghiệp khác của Việt Nam mua gỗ bất hợp pháp từ Lào và sử dụng nguyên liệu này sản xuất đồ gỗ xuất khẩu sang thị trường Mỹ và EU. Đây là lần thứ 2 (lần đầu vào năm 2008) EIA phát hành báo cáo về việc buôn bán gỗ bất hợp pháp giữa Việt Nam, Lào và Campuchia. Điều đáng nói trong báo cáo lần này, các thông tin mà EIA đưa ra đều không có số liệu cụ thể; thậm chí sử dụng những hình ảnh và thông tin đã cách đây 3 năm. Cách thức điều tra, thu thập thông tin của EIA chỉ đơn thuần là qua kênh phỏng vấn không chính thức. Các nhân viên điều tra đã giả danh là khách hàng để tiếp cận với doanh nghiệp ghi âm, ghi hình bí mật…

Đại diện cho các doanh nghiệp trong ngành gỗ, ông Trần Đức Sinh, Chủ tịch Vifores khẳng định, gỗ các doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu từ Lào có nguồn gốc hợp pháp, được Chính phủ Lào cho phép khai thác theo chỉ tiêu hàng năm. Đây là gỗ khai thác tận thu từ giải phóng mặt bằng để xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng và được cơ quan thẩm quyền của Lào cấp giấy phép xuất khẩu; trước khi xuất khẩu đã được các cơ quan chức năng của Lào kiểm tra chặt chẽ; khi nhập vào Việt Nam còn phải chịu sự kiểm tra của cơ quan hải quan, kiểm lâm và quản lý thị trường. Các doanh nghiệp Việt Nam không dùng gỗ nhập khẩu từ Lào để sản xuất các sản phẩm xuất khẩu vào thị trường Mỹ và EU, mà chủ yếu dùng để sản xuất ván sàn, cửa đi, cửa sổ, cầu thang, tủ bếp, gỗ xây dựng phục vụ nhu cầu của thị trường nội địa.

Các sản phẩm gỗ Việt Nam xuất khẩu vào thị trường EU chủ yếu là bàn, ghế ngoài trời được chế biến từ gỗ rừng trồng, nhập từ nguồn có chứng chỉ của Hội đồng Quản trị Rừng thế giới (FSC). Các sản phẩm gỗ Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ, EU cũng đã được các đối tác nhập khẩu thuê các tổ chức quốc tế thứ 3 giám định độc lập cho từng lô hàng và chưa có lô hàng nào bị trả về do không thoả mãn các yêu cầu. Hơn nữa, lượng gỗ nhập khẩu từ Lào của các doanh nghiệp Việt Nam chỉ dao động từ 100.000–200.000 m³/năm, chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong khoảng 4 triệu m3 gỗ nhập khẩu hàng năm của Việt Nam.

Thái Lan: Tăng lương có thể mất 3,29 tỉ USD FDI

Theo báo The Nation, Ủy ban thường trực hỗn hợp về Thương Mại, Công nghiệp và Ngân hàng cho biết, Thái Lan có thể mất 3,29 tỉ USD FDI/năm nếu Chính phủ ngay lập tức nâng lương tối thiểu lên 300 Baht/ngày (10 USD). Chủ tịch Ủy ban, ông Dusit Nontanakorn đưa ra số liệu rằng, với mức lương tối thiểu như vậy, ở Malaysia cao hơn 10%, trong khi ở Indonesia thấp hơn 10-20%. Nếu Thái Lan điều chỉnh mức lương tối thiểu lên 10 USD/ngày trên toàn quốc, chi phí nhân công sẽ đắt đỏ hơn tại một số cơ sở sản xuất khác tại Đông Nam Á, do vậy về dài hạn, các nhà đầu tư có thể xem xét chuyển cơ sở sản xuất của mình sang các nước khác, như Việt Nam.

Dusit cho biết, ông đã thảo luận vấn đề này với các phòng thương mại nước ngoài tại Thái Lan. Hầu hết cho biết, các nhà đầu tư nước ngoài xem xét tính cạnh tranh trước khi đưa ra quyết định đầu tư tại một quốc gia. Nếu chi phí nhân công tăng, họ có thể đặt cơ sở sản xuất tại các nước khác và sau đó rất khó để kéo họ trở lại. Cộng đồng Kinh tế ASEAN sẽ diễn ra trong 4 năm tới, các nhà đầu tư có nhiều lựa chọn và không nhất thiết họ phải gắn chặt với Thái Lan.

Trước mắt, khoảng 90% SMEs sẽ bị ảnh hưởng bởi họ không thể xử lý được vấn đề chi phí nhân công tăng. Hàng năm, Thái Lan thu hút khoảng 13,14 tỉ USD FDI. Trường hợp tăng lương tối thiểu, FDI dự kiến giảm 25%/năm, tương đương 3,29 tỷ USD (Vientiane Times – Bus. 16/8)

Các nước phát triển bi quan về triển vọng kinh tế đất nước

Theo kết quả khảo sát được tiến hành trên mạng tháng 7/2011 tại 24 nền kinh tế trên thế giới trong do hãng Ipsos Mori vừa công bố, dân Anh là một trong số những người bi quan nhất thế giới về triển vọng kinh tế của nước mình, với chỉ 9% số người được hỏi cho rằng tình hình kinh tế Anh sẽ sáng sủa hơn trong vòng 6 tháng tới, so với tỷ lệ trung bình 25% của thế giới. Người Nhật Bản, Hunggari và Pháp cũng rất bi quan về triển vọng kinh tế trong 6 tháng tới. Ngược lại, người dân các nước Arập Xêút, Áchentina và Ấn Độ lạc quan nhất thế giới về triển vọng kinh tế nước mình. Còn ở hai cường quốc kinh tế thế giới, 49% người Trung Quốc tin rằng kinh tế nước họ sẽ tăng trưởng mạnh hơn, trong khi con số này ở Mỹ là 27%. Đánh giá về tình hình kinh tế hiện nay, chỉ 10% người dân Anh cho rằng kinh tế nước này hiện tại là "tốt".

Với cùng câu hỏi này, người dân ở Arập Xêút, Canađa, Đức và Thụy Điển là những người lạc quan nhất trên thế giới, với hơn 70% người được hỏi ở mỗi nước này cho rằng kinh tế nước họ đang trong tình trạng "tốt". Nhìn chung, người tiêu dùng trên toàn cầu bi quan hơn cách đây vài năm. Trước năm 2008, hơn một nửa số người được hỏi nói rằng tình hình kinh tế nước họ "tốt" hoặc "rất tốt", đến nay chỉ còn khoảng 40% có quan điểm vậy. Đầu tháng 8/2011, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) Mervyn King đã hạ mức dự báo tăng trưởng kinh tế nước này xuống 1,5%, từ mức 1,8% dự kiến trước đó và cảnh báo kinh tế Anh sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn trong thời gian tới, một phần do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng nợ công ở châu Âu. GDP của Anh từ đầu năm tới nay chỉ tăng 0,7%. (TTXVN tại Luân Đôn)

Kêu gọi giải cứu Hy Lạp và bảo vệ đồng euro

Trong phiên họp đặc biệt của Ủy ban các vấn đề kinh tế thuộc Nghị viện châu Âu, diễn ra ngày 29/8 tại Brúcxen (Bỉ), các nhà hoạch định chính sách khu vực sử dụng đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã hối thúc các chính phủ trong khu vực triển khai nhanh gói cứu trợ mới dành cho Hy Lạp, cũng như các biện pháp nhằm bảo vệ đồng euro trước cuộc khủng hoảng nợ, trong bối cảnh thoả thuận giải cứu Hy Lạp đang bị đe doạ bởi các vấn đề. Eurozone dự định tới đầu tháng 9/2011 sẽ triển khai gói cứu trợ thứ hai dành cho Hy Lạp và tăng cường "năng lực" cho quỹ giải cứu nợ của khối, sau khi các nhà lãnh đạo Eurozone tại một cuộc họp bất thường ngày 21/7 đã nhất trí bơm thêm 159 tỷ euro nhằm cứu Hy Lạp khỏi vỡ nợ và hy vọng nỗ lực này sẽ giúp ngăn chặn cuộc khủng hoảng nợ công lan ra khắp châu Âu. Eurozone buộc phải xem xét gói cứu trợ mới dành cho Hy Lạp sau khi gói cứu trợ thứ nhất trị giá 110 tỷ euro mà Liên minh châu Âu (EU) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dành cho Aten hồi tháng 5/2010 không đủ mạnh để giúp kinh tế nước này thoát khỏi nguy cơ vỡ nợ công.

Tuy nhiên, giữa lúc Chủ tịch Ngân hàng trung ương Châu Âu ECB Jean-Claude Trichet, Ủy viện phụ trách các vấn đề kinh tế của EU Olli Rehn và Thủ tướng Lúcxămbua Jean-Claude Juncker (Chủ tịch nhóm các bộ trường tài chính Eurozone) đều cam kết nhanh chóng thực thi gói giải cứu cho Hy Lạp, thì Phần Lan yêu cầu Chính phủ Hy Lạp phải cung cấp những đảm bảo đối với các khoản vay để đổi lấy phần đóng góp của Hensinki cho gói cứu trợ thứ hai, dù Phần Lan đã từ bỏ yêu cầu đòi Hy Lạp ký kết thỏa thuận tín dụng song phương sau khi các nước Eurozone cảnh báo một thỏa thuận như vậy sẽ đe dọa gói cứu trợ thứ hai của EU dành cho Aten. Ông Juncker, Chủ tịch nhóm các bộ trường tài chính Eurozone, nói rằng các nhà đàm phán gần đạt được đồng thuận về yêu cầu của Phần Lan đối với Hy Lạp. (TTXVN đưa lại tin AFP, AP)

Quốc tế hóa Nhân dân tệ đe doạ Trung Quốc

Giới lãnh đạo Trung Quốc đang muốn thúc đẩy sự hoán đổi toàn diện của đồng Nhân dân tệ (NDT) nhằm đạt mục tiêu cuối cùng là đưa đồng nội tệ trở thành một đồng tiền toàn cầu. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng một đồng NDT được hoán đổi đầy đủ trên các thị trường quốc tế có thể có tác dụng ngược lại, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế Trung Quốc. Trong chuyến thăm đặc khu hành chính Hồng Công mới đây, Phó Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường đã phác thảo một loạt bước đi nhằm thúc đẩy thành phố này trở thành một nơi mà đồng NDT có thể được giao dịch dễ dàng hơn. Các biện pháp đó bao gồm việc cho phép các nhà đầu tư nước ngoài mua tới 20 tỷ NDT chứng khoán và trái phiếu của Trung Quốc địa lục.

Song, để đảm bảo đồng NDT trở thành đồng tiền toàn cầu là cả một vấn đề rất lớn. Bắc Kinh sẽ phải đối mặt với muôn vàn thách thức, trong đó có cả những cạm bẫy về chính trị và kinh tế. Chuyên gia kinh tế Mark Williams, thuộc hãng Capital Economics có trụ sở tại Luân Đôn (Anh), nhận xét: sớm nhất cũng phải 4-5 năm nữa đồng NDT mới có thể trở thành một đồng tiền quốc tế. Tuy nhiên, việc cần làm để có một cơ chế đồng NDT phù hợp trong tương lai là ngay lúc này Chính phủ Trung Quốc phải nâng giá đồng NDT.

Trung Quốc đã đạt được tiến bộ đáng kể khi cho giao dịch thử nghiệm bằng đồng NDT tại thị trường Hồng Công. Đồng NDT đã gần như được chuyển đổi tại vùng lãnh thổ này. Theo đánh giá của giới phân tích, để đồng NDT có thể trở thành đồng tiền quốc tế thực sự, Trung Quốc muốn sử dụng Hồng Công để tạo một thị trường NDT sâu rộng ở bên ngoài Trung Quốc địa lục. Hiện đồng NDT đang được hoán đổi đầy đủ tại Hồng Công. Dự kiến sẽ có tới 23.000 tỷ NDT được lưu hành trong vài năm tới, mở đường cho nó có thể được hoán đổi toàn diện trên các thị trường toàn cầu và thiết lập "mức chuẩn" để tạo một tỷ giá đồng NDT theo hướng thị trường.

Tuy nhiên, mối lo ngại hàng đầu là thị trường NDT đang bùng nổ ở Hồng Công có thể làm phức tạp hoá cuộc chiến chống lạm phát của Trung Quốc bằng cách thu hút ngày càng nhiều nguồn tiền nóng đổ vào nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này. Mối quan ngại khác là kế hoạch đầy tham vọng của Bắc Kinh có thể đem lại kết quả ngược lại, đó là dự trữ ngoại hối của Trung Quốc không những không giảm, mà có thể phình ra. (Reuters)

Hiểu biết của người dân về pháp luật còn thấp

            Nhân kỷ niệm 20 năm ban bố Hiến pháp (15/8/1991), ngày 15/8 Bộ trưởng Tư pháp Chaleun Yiapaoher cho biết, Lào đã thông qua 90 luật và nhiều quy định kể từ khi công bố hiến pháp, nhưng sự hiểu biết về pháp luật của người dân còn rất thấp. Thực sự rất khó thực thi luật pháp chặt chẽ và hiệu quả đối với những luật đã thông qua.

Nguyên nhân chủ yếu của thực tế trên là việc thực thi pháp luật vẫn dựa vào phương pháp truyền thống, đất nước còn thiếu lịch sử điều hành bằng pháp luật và nhiều người vi phạm pháp luật lại rất nghèo không đủ khả năng sửa chữa lỗi lầm, do vậy các phán quyết của tòa án không được thực thi. (Vientiane Times – 16/8)

Phương tiện giao thông tăng gây ra nhiều vấn đề

Theo báo cáo của Bộ Giao thông Công chính, số lượng phương tiện giao thông ở Lào đã vượt quá 1 triệu vào năm 2010. Năm 2005 mới chỉ có 366.135 phương tiện đăng ký, năm 2006 đã tăng lên 568.290, năm 2007 là 641.080, năm 2008 là 768.606, năm 2009 là 886.348. Mức tăng bình quân 14,5%/năm. Trong đó, 50% lượng phương tiện tại Viêng Chăn (80% là xe máy, 16% ô tô, còn lại là xe tải).

Việc tăng số lượng phương tiện quá nhanh, trong khi đường xá không được mở rộng tương ứng đã gây ra ách tách giao thông trong giờ cao điểm và tai nạn giao thông gia tăng. Theo báo cáo của ngành công an, năm 2008 có 5.025 vụ tai nạn với 616 người chết, thiệt hại 63 tỉ kíp; năm 2009 tăng lên 5.233 vụ với 765 người chết, thiệt hại 47 tỉ kíp; năm 2010 tăng lên 5.638 vụ, 790 người chết, thiệt hại 55 tỉ kíp. Hầu hết người chết tai nạn giao thông ở độ tuổi 15-45, nằm trong độ tuổi lao động. (Vientiane Times – 24/8)

Lào nhận được đợt chia cổ tức từ NT2

Công ty quản lý tài sản nhà nước Lào (LHSE) đang chuẩn bị tài liệu để nhận đợt chia cổ tức đầu tiên từ dự án thủy điện Nam Theun 2, dự kiến là 8,8 triệu USD. Ngoài ra, Chính phủ Lào còn nhận thêm 5,7 triệu USD từ việc cho thuê tài nguyên. LHSE cho biết, dự kiến công ty sẽ nhận được ít nhất 16 triệu USD cho năm 2011 sau khi nhận tiếp đợt chia cổ tức đợt 2. (Vientiane Times – bus. 15/8)

Saravan đề xuất với WB 6 dự án tải điện

            Tại Lễ khai trương dự án đường dây tải điện 115 KV Xeset 1 tới Saravan và trạm biến thế ngày 20/8, các cơ quan của tỉnh Saravan đã đề nghị các quan chức của WB giúp cung cấp tài chính cho 6 dự án mở rộng mạng lưới tải điện với tổng trị giá 355 tỉ kíp (44 triệu USD) .để hỗ trợ cho công tác giảm nghèo tại tỉnh này.

Các dự án đó gồm: (1) Dự án xây dựng các đường truyền tải điện 0,4 KV và 22 KV với tổng chiều dài 778 km, các trạm biến thế tại 105 bản của 7 huyện, tổng kinh phí 303 tỉ kíp. (2) Dự án mở rộng đường dây tải điện 22 KV từ huyện Saravan tới huyện Taoy (hai huyện còn đang dùng điện nhập khẩu từ Việt Nam), trị giá 24,8 tỉ kíp. (3) Dự án mở rộng lưới tải điện tới các cơ quan trong huyện của tỉnh, 5 tỉ kíp. (4) Mở rộng lưới điện và xây lắp trạm biến thế tới các khu vực tại huyện Samouoy, trị giá 12 tỷ kíp; (5) Lắp đặt đường tải điện cao thế 115 KV từ trạm hạ thế Pakbo tại Savanakhet tới trạm biến thế Nathone tại Saravan - dự án này đang trong giai đoạn nghiên cứu, nhưng dự kiến hoàn thành vào năm 2015; (6) Lắp đặt hệ thống điện mặt trời cho 34 bản hẻo lánh, gồm 2.244 hộ gia đình, chi phí 10,6 tỷ kíp.

Dự án đường dây tải điện 115KV Xeset 1 - Saravan được xây dựng trong gần 2 năm, dài 25 km, do EDL đầu tư 46,4 tỷ kíp (5,7 triệu USD), trong đó bao gồm cả 4,9 triệu USD là các khoản vay của Chính phủ và viện trợ không hoàn lại của WB; phần còn lại là đầu tư của EDL (Vientiane Tímes-bus, 24/

Nhà máy bột sắn hết nguyên liệu

            Nhà máy sản xuất bột sắn KPN tại tỉnh Champassak, mới đưa vào vận hành được 9 tháng đã phải dừng hoạt động. Trước đó, nhà máy sản xuất bột sắn LIG tại Viêng Chăn cũng đã ngừng sản xuất. Các nhà máy khác cũng đã ngừng sản xuất. Do vậy, không có bột sắn cung cấp ra thị trường mặc dù nhu cầu rất lớn. Nguyên nhân của việc này là do không có nguyên liệu cung cấp cho các nhà máy bởi hiện đang là mùa mưa và cũng là mùa trồng sắn. Sắn mùa mưa có chất lượng thấp. Tình trạng tương tự cũng xẩy ra đối với những nhà máy sản xuất bột sắn tại Thái Lan và Việt Nam. (Vientiane Times – bus. 23/8)

Champassak bắt giữ nhiều vụ buôn gỗ lậu

            Việc buôn gỗ lậu diễn ra rất phức tạp và tinh vi tại tỉnh Champassak, nhưng gần đây vẫn bị các quan chức của tỉnh phát hiện và bắt giữ. Đầu tháng 8/2011, tỉnh này đã bắt giữ một lượng lớn lên tới 842 m³ gỗ trắc lậu được giấu trong 38 xe con và 6 xe máy. Đây là lần bắt giữ gỗ lậu lớn nhất cho tới nay. Ngoài số gỗ, 106 người cũng bị bắt giữ, sau đó đã giáo dục và thả 85 người là những nông dân do các đầu nậu thuê vận chuyển với lời hứa trả tiền thù lao lớn. Số còn lại vẫn bị giam giữ vì bị coi là những người buôn bán gỗ lậu và sẽ bị đưa ra xét xử theo pháp luật. (Vientiane Times – 05/8)

Các vườn cao su – mối nguy gây bệnh sốt rét?

            Các bác sỹ và quan chức ngành y tế đang lo ngại các vườn cây cao su trở thành nơi sinh sản muỗi gây bệnh sốt rét và lây truyền bệnh này. Hiện nay, số ca bệnh sốt rét đã tăng 7% so với năm ngoái và căn bệnh này trở thành mối nguy thứ ba cho sức khỏe con người tại tỉnh Attapeu, nhất là tại hai huyện Phouvong và Xaysettha – theo Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Chanthavong Xayasena. Công nhân làm tại các vườn cao su tại các tỉnh khác cũng gặp tình trạng tương tự. Tại Luang Namtha cũng tăng thêm các ca sốt rét.

            Các chuyên gia y tế khuyến cáo các chủ vườn cao su cắt cỏ để đảm bảo không có nơi cho muỗi sinh sản. Các ca sốt rét tăng thêm đã là dấu hiệu báo động cho các cơ quan liên quan để xây dựng chiến lược phòng chống sốt rét trong những năm tới. 3/40 loài muỗi có tại Lào là trung gian gây bệnh sốt rét. (Vientiane Times – 25/8)