Mô-dăm-bích có điều kiện để triển khai mô hình nông nghiệp tổng hợp "Cây lương thực, cây công nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản".

Thực hiện ý kiến chỉ đạo tìm hiều tài liệu đặc điểm địa hình, miền khí hậu, thổ nhưỡng, lượng mưa, phân bố vùng nông nghiệp, Đại sứ quán  tiếp xúc với các Bộ: Ngoại giao, Nông nghiệp Mô-dăm-bích (MINAG), Kế hoạch và Phát triển, Đại sứ quán Cuba, tìm ấn phẩm nông nghiệp trong đó cuốn “Kế hoạch Hành động Sản xuất Lương thực Giai đoạn 2008-2011” và “A History of Mozambique”. Đại sứ quán có một số nhận xét.

Mô-dăm-bích sản xuất dư thừa ngô, cung cấp cho cả nước. Trên bản đồ, phân bố vùng trồng ngô nẳm ở phía Bắc và Tây Bắc nước này.

- Mozambique nằm ở Đông Nam châu Phi, giáp Ấn Độ Dương phía Đông, biên giới dài 4.571 km, Tanzania phía Bắc, Malawi và Zambia phía Tây Bắc, Zimbabwe phía Tây, Swaziland và Nam Phi phía Tây Nam.  Mô-dăm-bích là thành viên tích cực của Cộng đồng Phát triển miền Nam châu Phi (SADC) gồm 14 nước (Angola, Botswana, CHDC Congo, Madagascar, Mauritius, Namibia, Lesotho, Malawi, Mozambique, Swaziland, Tanzania, Zambia, Zimbabwe), có tổng GDP: 432 tỷ USD (2008), dân số: 247 triệu người, GDP bình quân đầu người: 1743 USD và Khu vực Tự do Thương mại SADC (SADC FTA) thành lập năm 2008.

-Địa hình nông nghiệp trải dài trên diện tích 799.400 km2 trong đó 900 nghìn ha tiềm năng sản xuất lúa với 200 nghìn ha đang gieo trồng. Khoảng 90% đất canh tác phân bố ở các tỉnh Zambezia, Sofala. Tỉnh Nampula, Cabo Delgado chiếm 7%; tỉnh Gaza, 3%, chủ yếu ở huyện Chokwe; có 27 triệu ha rừng, 120 nghìn ha nuôi trồng thuỷ sản, 150 nghìn ha nuôi cá nước ngọt. Cơ cấu đất phân bố, xen kẽ giữa vùng đất mùn thích hợp trồng cây lương thực, đặc biệt là lúa, ngô, xám bạc mầu, đất ba-dan trồng điều; Có 9 con sông lớn, 5 hồ lớn. Bờ biển dài 2.470 km. Khí hậu nhiệt đổi và ôn đới. Địa hình đất thấp ở ven biển. Cao dần ở miền Trung, các cao nguyên ở phía Tây Bắc, đồi núi ở phía Tây. Thềm lục địa 12 hải lý. Vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý.

Sông Limpopo dài 1.750 km chảy qua các nước Nam Phi, Botswana, Zimbabwwe và Mozambique, nuôi sống 14 triệu người thuộc lưu vực sông.

-Với điệu kiện địa lý, khí hậu, lượng mưa, hệ thống sông, hồ, Mô-dăm-bích thực hiện Chiến lược Cách mạng Xanh thông qua Chương trình Hành động Sản xuất Lương thực giai đoạn 2008-2011; Tập trung sản xuất: Ngô: 9 tỉnh (Sofala, Manica, Tete, Zambezia, Cabo Delgado, Nampula, Niassa, Maputo, Gaza); Lúa: 7 tỉnh (Zambezia, Sofala, Nampula, Cabo Delgado, Niassa, Maputo, Gaza); Nuôi cá: 9 tỉnh (Cabo Delgado, Niassa, Nampula, Zambezia, Tete, Manica, Sofala, Inhambane, Gaza, Maputo); Đậu tương: 5 tỉnh ( Nampula, Tete, Manica, Sofala, Zambezia). Cây lấy dầu (dừa, hướng dương): 3 tỉnh (Nampula, Sofala, Manica). Chiến lược này không đề cấp đến phát triển cây công nghiệp. Theo cuốn “A History of Mozambique”, 450 trang của tác giả Malyn Newitt, những năm 1895-1905, ở tỉnh Zambezia, chính quyền thực dân Bồ đào nha từng phát triển trồng, chế biến, xuất khẩu cao su, chiếm 26,9% (1895) và 28,9% (1905) kim ngạch xuất khẩu thời đó; trồng chè, cà phê ở huyện Mossurize, Manica.

-Dân số: 21 triệu người, trong đó 70%  dân số sống ở nông thôn, dựa vào nghề nông. Khu vực gia đình chiếm hơn 97% trong 5 triệu ha đang trồng lúa hiện nay, là lực lượng chính sản xuất nông nghiệp; chưa áp dụng công nghệ tiên tiến. Chỉ có 5%  trong số lực lượng sản xuất nông nghiệp, sử dụng giống lúa cải tiến và phân bón. Khoảng 12% sử dụng sức kéo gia súc.

-Vùng nông nghiệp Thung Lũng Zambezia mà phía Mô-dăm-bích muốn giao cho Việt Nam thông qua hợp tác song phương, giữa hai tỉnh Zambezia và Hà Nam, nằm giữa độ cao 1.500 m và 2.500 m so với độ cao mặt biển, cấu tạo bới cao nguyên, bình nguyên ( độ cao 1000-1500 m, 500-1000 , 200-500 m) và đồng bằng 200 m.  Nhiệt độ trung bình:  22-24 độ C; vùng phụ cận: 21-22 độ C, vùng lên phía Bắc, giáp biên giới Zambia và Malawi: 18-19 độ C. Lượng mưa trung bình hàng năm hướng Tây Nam từ 1100-1600 mm, hướng Nam từ 600-700 mm, Miền ven biển Thung Lũng Zambezia đạt 1.200-1.300 mm. Khu vực núi thuộc ngọn Chiperone có lượng mưa trung bình 2.000 mm. Riêng ở Milange và Morrumbala, lượng mưa trung bình hàng năm đạt 900-1.900 mm.

-Các nước hợp tác với Mô-dăm-bích trên lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản: Việt Nam, Cuba, Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ, Nam Phi, Mỹ, Na-uy.

Đại sứ Đặng Giang đang khảo sát chợ thủy sản ở thủ đô Maputo. Người tiêu  dùng, khách du lịch có thể mua tất cả loại thủy sản tưới sống từ cá thu, cá mú, cá hồng, tôm, cua biển.

 -Tiếp tục khẳng định chủ trương của ta củng cố quan hệ hợp tác truyền thống trên các lĩnh vực nông nghiệp (trồng lúa), đồng thời triển khai dự án nông nghiệp hỗn hợp (cây lương thực, cây công nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản).

 -Tư liệu lịch sử Mô-dăm-bích xác minh điều kiện khả quan trồng, phát triển cây cao su ở nước này. Dưới thời thực dân Bồ đào nha, do năng suất, đầu tư tốn kém, đòi hỏi lao động cần củ, tỉ mỉ, Bồ đào nha đã từ bỏ trồng cao su, chuyển sang trồng điều, mía đường. Trong chuyến thăm Mô-dăm-bích tháng 7/2009, phía Mô-dăm-bích mong muốn ta giúp khảo sát điều kiện đất để trồng cây cao su ở tỉnh Dăm-be-di-a.

 -Cần khảo sát các địa điểm : Maputo, Inhambane, Gaza, Zambezia, Manica, Cabo Delgado, ưu tiên hai tỉnh Manica và Zambizia.

 Qua nghiên cứu, tìm hiểu, Đại sứ quán kết luận: “Mô-dăm-bích có điều kiện phát triển mô hình hợp tác nông nghiệp tổng hợp : “Cây lương thực, cây công nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản”./.