1. Khái quát:
- Tên nước : Cộng hoà Madagascar
- Thủ đô : Antananarivo
- Vị trí : Madagascar là 1 quốc đảo nằm ở Ấn Độ dương, cách lục địa châu Phi 450 km về phía đông nam, có vị trí quan trọng trên con đường thông thương từ châu Âu, châu Mỹ sang châu Á và châu Đại dương
- Diện tích : 587.000 km2
- Dân số : 18.595.469 người phần lớn có nguồn gốc từ các bộ tộc Mãlai - Indonesia (7/2006)
- Khí hậu : Nhiệt đới
- Đơn vị tiền tệ : Franc Malgache (tỉ giá: 1 USD = 1.800 FM)
- Ngôn ngữ :Tiếng Pháp, tiếng Anh và tiếng Malagasy đều là ngôn ngữ chính thức
- Tôn giáo : Bái vật giáo (52%), Thiên chúa giáo (41%) và Islam 7%
- Tổng thống : MARC Ravalomanana
- Thủ tướng : Charles Rabemananjara (01/2007)
- Ngoại trưởng : MARCEL RANJEVA
- Quốc khánh : 26/6/1960
2. Lịch sử:
Madagascar có lịch sử từ 2000 năm trước. Quốc vương Malagasy thống nhất trị vì từ thế kỷ 18-19. Từ 1885, Madagascar trở thành lãnh thổ bảo hộ của Pháp và từ 1896, Pháp biến lãnh thổ này thành thuộc địa. Nhân dân bản xứ liên tục nổi dậy chống Pháp, điển hình là cuộc khởi nghĩa của bộ tộc Manolamba và cuộc khởi nghĩa nông dân tháng 3/1947. Các cuộc khởi nghĩa này bị đàn áp khốc liệt, hàng vạn người bị giết và tù đày.
Ngày 26/6/1960, Madagascar tuyên bố độc lập và Thủ lĩnh Đảng Xã hội Dân chủ Phililert Tsiranana (thân Pháp) lên làm Tổng thống. Do áp lực của nhân dân, ngày 18/6/1972, P. Tsiranana trao quyền hành cho tướng Gabriel Ramantsoa. Ngày 5/2/1975, do khủng khoảng kinh tế, áp lực của các tầng lớp chính trị, Ramantsoa đã phải trao quyền cho Bộ trưởng Nội vụ Richard Ratsimandrava. Sáu ngày sau khi cầm quyền, Ratsimandrava bị bọn phản động ám sát. Người thứ hai lên thay và lập ra Hội đồng quân sự (sau thay bằng Hội đồng Cách mạng tối cao) để điều khiển công việc. Tháng 5/1975, Didier Ratsiraka, nguyên Bộ trưởng Ngoại giao, được bầu làm Chủ tịch Hội đồng và Tổng thống.
Tháng 12/1975, Tổng thống Ratsiraka tổ chức trưng cầu dân ý, thông qua Hiến chương Cách mạng XHCN Madagascar và đổi tên nước thành Cộng hoà Dân chủ Madagascar.
Tháng 11/1991, các chính đảng ở đây thoả thuận thành lập chính phủ mới cho giai đoạn chuyển tiếp.
Ngày 19/8/1992, thông qua Hiến pháp đa đảng mới, đề cao thống nhất đất nước và giảm bớt quyền lực Tổng thống. Cuộc bầu cử Tổng thống theo Hiến pháp mới vào cuối năm 1992 (vòng 1) và đầu năm 1993 (vòng 2) đã đưa Albert Zafy của phái đối lập lên cầm quyền thay thế Didier Ratsiraka.
Ngày 29/12/96 bầu cử Tổng thống, ông Didier Ratsiraka trúng cử với 50,7% số phiếu (ông Albert Zafy 49,3% số phiếu).
Tháng 12/2001, trong cuộc bầu cử tổng thống, Thủ lĩnh phe đối lập, ông Marc Ravalomanana-Thị trưởng TP Antananarivo giành được 46,59% phiếu bầu và Tổng thống đương nhiệm Ratsiraka 40,59%. Ông Marc Ravalomanana không công nhận kết quả kiểm phiếu, tự phong làm Tổng thống. Sau khi kiểm phiếu lại, Toà án Hiến pháp Madagascar công nhận ông M. Ravalomanana thắng cử. Cuối tháng 6/2002, Ravalomanana đã kiểm soát được toàn bộ đất nước. Cựu Tổng thống Ratsiraka đã cùng với gia đình và một số quan chức rời Madagascar sang Pháp tị nạn. Mỹ, EU, Nhật, Úc, Trung quốc đã sớm công nhận Chính quyền mới của ông Ravalomanana.
Trong cuộc bầu cử 3/12/2006, Tổng thống Ravalomanana đã tái đắc cử nhiệm kỳ thứ hai. Tổng thống đã đề ra chương trình khôi phục kinh tế mang tên "Kế hoạch hành động Madagascar" với mục tiêu giảm tỷ lệ đói nghèo xuống còn 50% và giữ mức tăng trưởng kinh tế từ 8 đến 10% năm cho đến năm 2012.
Cuộc trưng cầu dân ý sửa đổi Hiến pháp ngày 4/4/2007 thắng lợi đã đem lại nhiều đặc quyền cho Tổng thống và lấy tiếng Anh làm ngôn ngữ chính thức bên cạnh tiếng Pháp và tiếng Malagasy tạo thuận lợi cho Madagascar hội nhập khu vực và quốc tế, nhất là thu hút các nhà đầu tư nước ngoài.
3. Chính trị:
Thể chế chính trị : Cộng hoà Tổng thống
Thực hiện chính sách đa đảng.
Các đảng phái chính trị:
+ I love Madagascar (Đảng của Tổng thống)
+ AREMA (Đảng Tiên phong Cách mạng Malgache) của ông Didier Ratsiraka, thành lập 1976
+ AKFM (Đảng Đại hội vì độc lập của Madagascar), thành lập 1958
+ MONIMA (Phong trào dân tộc vì độc lập của Madagascar), thành lập 1958.
4. Kinh tế:
Từ giữa năm 90, Madagascar thực hiện kinh tế thị trường, theo đuổi chính sách tư nhân hóa và tự do hóa, khuyến khích nguồn vốn và đầu tư nước ngoài. Chiến lược này đã giúp Madagascar duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế đều và ổn định. Madagascar có quan hệ hợp tác kinh tế chủ yếu với các nước phương Tây và châu Á.
Kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, bao gồm cả thủy sản và lâm nghiệp (chiếm 80% dân số và đóng góp ¼ GDP). Nông sản chính có: vani (đứng đầu thế giới), đinh hương, hồ tiêu, gạo, bông, cao su, mía.. và chiếm tới 90% kim ngạch xuất khẩu.
Khoáng sản có: crôm, graphite, mica, than, kẽm, thạch anh, vàng, uranium...
Công nghiệp khai khoáng chưa phát triển, chủ yếu tập trung vào công nghiệp chế biến thịt, thủy sản, dệt may, sản xuất bia, đường, xi măng, lắp ráp ô tô...
Madagascar đạt mức tăng trưởng kinh tế khá năm 2006 với tỷ lệ tăng trưởng 5,5%, GDP đạt 17,27 tỉ USD, GDP đầu người: 900 USD.
Xuất khẩu đạt 993.3 triệu USD (2006), các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu: cà phê, bông, đường, va ni, sản phẩm dầu, máy móc. Các bạn hàng chính: Pháp, Mỹ, Đức.
Nhập khẩu đạt 1.544 tỉ USD (2006). Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu là dầu lửa, nhu yếu phẩm, hàng tiêu dùng, lương thực. Các đối tác chính: Pháp, Trung quốc, Hồng Kông, Nam Phi, Iran.
5. Chính sách đối ngoại:
Madagascar là thành viên KLK, LHQ, AU, WTO và cộng đồng Pháp Ngữ, có lập trường tiến bộ về nhiều vấn đề quốc tế. Pháp là nước đầu tư, viện trợ nhân đạo lớn nhất cho Madagascar.
Hiện nay, Madagascar tăng cường quan hệ với Mỹ, phương Tây, muốn đa dạng hoá quan hệ, tránh lệ thuộc vào Pháp, tranh thủ vốn và đầu tư nước ngoài.
6. Quan hệ với Việt Nam:
Hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 18/12/1972. Năm 1979 ta lập Sứ quán thường trú tại Madagascar, nhưng vì lý do tài chính, ta rút Sứ quán năm 1990.
Từ năm 1982, quan hệ hợp tác giữa ta và bạn được đẩy mạnh lên một bước, ta có 45 chuyên gia giáo dục sang làm việc tại Madagascar. Bạn muốn ta mở rộng hợp tác chuyên gia sang các lĩnh vực khác như y tế và nông nghiệp nhưng chưa thực hiện được vì bạn khó khăn về ngoại tệ.
Việt Nam-Madagascar- FAO ký hiệp định ba bên về hợp tác nông nghiệp (11/1999). Thực hiện Hiệp định, ta đã cử hơn 80 chuyên gia, kỹ thuật viên nông nghiệp và thuỷ sản sang làm việc tại Madagascar theo mô hình hợp tác ba bên với sự tài trợ của FAO. Hiện nay, ta không còn chuyên gia, kỹ thuật viên nào đi theo hình thức hợp tác này.
Dưới thời cựu Tổng thống Ratsiraka, bạn xây tượng đài Hồ Chí Minh ở thủ đô của Madagascar. Tháng 3/2003, Bộ trưởng Văn hoá Thông tin Phạm Quang Nghị đã thăm Ma-đa-gax-ca và dự lễ khánh thành tượng đài Bác.
Tháng 11/2003 Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa thăm chính thức Madagascar. Hai bên đã ký Hiệp định khung về Hợp tác Kinh tế, Thương mại, Văn hoá, Khoa học và Công nghệ.
Đai sứ Madagascar thường trú tại Bắc kinh kiêm nhiệm Việt Nam. Đại sứ Việt Nam tại Nam Phi kiêm nhiệm Madagascar.
Đại sứ quán Madagascar tại Bắc Kinh
San Li un, Dong Jie No 3
Beijing 100600
Tel: (86 10) 65321353
Fax: (8610) 65322102